UAE rời OPEC và OPEC+ giữa lúc khủng hoảng eo biển Hormuz kéo dài

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) sẽ rời OPEC và OPEC+, có hiệu lực từ ngày 1/5, hãng thông tấn nhà nước WAM đã chính thức xác nhận, qua đó chấm dứt gần sáu thập kỷ thành viên và khiến tổ chức này mất đi nhà khai thác lớn thứ ba - một trong những cuộc rút lui đáng chú ý nhất trong lịch sử OPEC.

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh thị trường vốn đã rất mong manh.

Chiến sự tại Iran đã bước sang tuần thứ chín, eo biển Hormuz vẫn gần như bị đóng, và giá dầu đang giao dịch trên mức 110 USD/thùng.

Đối với Abu Dhabi, quyết định này đã được chuẩn bị từ lâu. UAE gia nhập OPEC năm 1967, nhưng căng thẳng với Ả Rập Xê-út về hạn ngạch sản xuất đã âm ỉ trong nhiều năm.

Theo thỏa thuận OPEC+, UAE bị giới hạn sản lượng khoảng 3 triệu thùng/ngày, trong khi năng lực thực tế vượt 4 triệu thùng/ngày. ADNOC đang hướng tới mục tiêu 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027 - một mục tiêu khó tương thích với các hạn ngạch do OPEC áp đặt.

Cuộc chiến tại Yemen đã làm xấu thêm quan hệ giữa UAE và Ả Rập Xê-út .

Lực lượng Ả Rập Xê-út đã chặn một lô vũ khí bị cho là liên quan tới UAE hướng tới miền nam Yemen, sau đó không kích cảng Mukalla. Abu Dhabi phủ nhận việc hỗ trợ lực lượng ly khai. Quan hệ giữa hai cường quốc vùng Vịnh kể từ đó không còn như trước.

Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail al-Mazrouei từ lâu đã phát tín hiệu về hướng đi này. Ông từng nói vào cuối năm 2022: "Dầu mỏ, dù chúng ta bảo vệ thế nào, vẫn đang bước vào giai đoạn suy giảm. Cho rằng dầu sẽ tồn tại mãi mãi là suy nghĩ viển vông".

Abu Dhabi cũng đang định vị mình như một nền kinh tế ngang hàng với các nước OECD, thay vì chỉ là một thành viên trong OPEC, với thỏa thuận năng lượng sạch trị giá 100 tỷ USD với Mỹ và cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Việc tiếp tục ở lại OPEC ngày càng khó biện minh.

Ảnh hưởng tới thị trường dầu

Việc rời OPEC về lý thuyết giúp UAE tự do tăng sản lượng, nhưng phần lớn công suất hiện đang bị "đóng băng" do khủng hoảng tại eo Hormuz. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), các nước vùng Vịnh đã phải ngừng khai thác khoảng 9,1 triệu thùng/ngày trong tháng 4. UAE không thể bơm thêm dầu nếu không thể vận chuyển.

Tuy nhiên, tác động dài hạn mới là vấn đề lớn.

Qatar đã rời OPEC năm 2019, Ecuador sau đó, Indonesia đình chỉ tư cách thành viên năm 2016, và Angola rời đi năm 2023.

Giờ đây, OPEC mất thêm một thành viên kỳ cựu và là nhà khai thác lớn thứ ba, ngay giữa lúc chiến tranh diễn ra, trong khi Ả Rập Xê-út và Nga phải nỗ lực duy trì sự gắn kết của nhóm.

Viện Baker từng cảnh báo rằng việc UAE rời OPEC sẽ là cuộc rút lui nổi bật nhất từ trước tới nay, vượt xa sự kiện Qatar năm 2019.

OPEC từng vượt qua nhiều biến động nội bộ - chiến tranh Iran-Iraq, sự sụp đổ của Venezuela, hay cuộc chiến giá dầu Nga - Ả Rập Xê-út năm 2020.

Nhưng việc các thành viên chủ chốt rời đi là một vấn đề hoàn toàn khác.

Câu hỏi tiếp theo là Ả Rập Xê-út sẽ phản ứng ra sao - phát động chiến tranh giá, tái đàm phán hay chỉ âm thầm chấp nhận - và cuộc họp OPEC+ sắp tới sẽ là tâm điểm.

Bình An