Mỹ và Iran tiếp tục giao tranh, đàm phán hòa bình vẫn bế tắc

Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi các cuộc tấn công qua lại giữa hai bên giữa lúc các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng vẫn đang tiếp diễn.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng 4, Mỹ và Iran đã nhiều lần tiến hành các cuộc không kích và tấn công đáp trả lẫn nhau trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được một thỏa thuận bền vững hơn vẫn kéo dài. Một vụ việc tương tự cũng xảy ra vào thứ Năm tuần trước và được cả hai bên mô tả theo những cách gần như giống hệt nhau.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc không kích cuối tuần nhằm vào khu vực ven Vịnh của Iran là phản ứng trước những "hành động gây hấn của Iran, bao gồm việc bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ đang hoạt động trên vùng biển quốc tế".

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết: "Các tiêm kích Mỹ đã nhanh chóng đáp trả bằng cách phá hủy các hệ thống phòng không của Iran, một trạm điều khiển mặt đất và hai máy bay không người lái cảm tử, vốn là những mối đe dọa rõ ràng đối với các tàu thuyền đang di chuyển qua vùng biển khu vực".

CENTCOM cũng khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ các tài sản và lợi ích của Mỹ trong thời gian lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực.

Về phía Iran, IRGC tuyên bố hôm thứ Hai rằng họ đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ không quân được Mỹ sử dụng để đáp trả cuộc tấn công nhằm vào miền nam Iran, nhưng không nêu rõ căn cứ nào.

Trong khi đó, hãng thông tấn nhà nước Kuwait (KUNA) đưa tin các hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào hôm thứ Hai, khi còi báo động vang lên trên khắp đất nước. Kuwait là nơi đặt một căn cứ quân sự lớn của Mỹ. Tuy nhiên, KUNA không cung cấp thêm chi tiết.

Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động ngày 28/2 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời gây tổn thất kinh tế trên toàn cầu khi giá năng lượng tăng vọt do Iran trên thực tế đã phong tỏa eo biển Hormuz.

Thế khó của ông Trump

Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào đêm muộn, Tổng thống Mỹ Donald Trump không đề cập đến các cuộc giao tranh mới nhất mà tiếp tục lặp lại tuyên bố chưa được chứng minh rằng Iran "thực sự muốn đạt được một thỏa thuận".

Ông chỉ trích những người hoài nghi, bao gồm cả những người mà ông gọi là "các đảng viên Cộng hòa có vẻ như thiếu tinh thần yêu nước", vì liên tục đưa ra những nhận định tiêu cực về các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.

Ông Trump hiện chịu áp lực phải mở lại eo biển Hormuz và kéo giá xăng dầu trong nước giảm xuống trước cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 11, trong bối cảnh cử tri ngày càng bất mãn vì chi phí sinh hoạt tăng cao. Đồng thời, ông cũng đối mặt với nguy cơ bị các thành phần cứng rắn chống Iran trong chính đảng của mình phản đối nếu đưa ra quá nhiều nhượng bộ với Tehran.

Giá dầu tăng khoảng 2% tại thị trường châu Á trong phiên giao dịch thứ Hai do việc thiếu tiến triển trong các cuộc đàm phán khiến giới giao dịch tiếp tục lo ngại.

Ông Trump nhiều lần khẳng định mục tiêu quan trọng nhất của Mỹ trong cuộc chiến là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân từ nguồn uranium được làm giàu ở cấp độ cao. Tuy nhiên, Tehran luôn bác bỏ cáo buộc này.

Hai bên vẫn còn bất đồng sâu sắc về nhiều vấn đề khác, bao gồm yêu cầu của Iran về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ của nước này đang bị đóng băng tại các ngân hàng nước ngoài.

Bên cạnh đó, cuộc chiến của Israel tại Lebanon chống lại lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn cũng là một trở ngại lớn đối với các nỗ lực ngoại giao. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết hôm Chủ nhật rằng ông đã ra lệnh cho quân đội tiến sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon trong cuộc chiến chống Hezbollah.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã điện đàm với cả Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Netanyahu về các cuộc đàm phán ngoại giao liên quan đến Israel và Lebanon. Một quan chức Mỹ cho biết ông Rubio đã đề xuất một kế hoạch nhằm tạo điều kiện cho quá trình "giảm leo thang từng bước" trong khu vực.

Mai Lâm