Mỹ: Miễn trừ Jones Act không phát huy hiệu quả như kỳ vọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump - Nguồn ảnh: PetroTimes

Động thái của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho phép các tàu chở hàng treo cờ nước ngoài vận chuyển nhiên liệu và hàng hóa giữa các cảng nội địa cho đến nay vẫn chưa tạo ra tác động đáng kể đối với nguồn cung dầu tại Mỹ, theo dữ liệu thương mại và các nhà phân tích, những người cho rằng các nhà lọc dầu và vận tải Mỹ đang kiếm được nhiều lợi nhuận hơn khi xuất khẩu nhiên liệu ra nước ngoài.

Tháng trước, ông Trump đã tạm miễn áp dụng Đạo luật Jones trong 60 ngày kể từ ngày 17/3, với kỳ vọng động thái này sẽ giúp hạ nhiệt đà tăng giá nhiên liệu do chiến sự với Iran gây ra, bằng cách tăng lượng vận chuyển từ Bờ Vịnh Mỹ tới các thị trường ven biển khác trong nước.

Tuy nhiên, cho đến nay, dữ liệu vận tải cho thấy biện pháp này không giúp gia tăng dòng chảy dầu trong nội địa Mỹ. Thay vào đó, xuất khẩu nhiên liệu của Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục trong tháng trước, khi các nhà máy lọc dầu đẩy mạnh xuất khẩu từ Bờ Vịnh sang châu Á và châu Âu, thậm chí đảo chiều dòng chảy truyền thống bằng cách xuất khẩu từ Bờ Đông Mỹ sang châu Âu.

Đạo luật Jones quy định việc vận chuyển hàng hóa giữa các cảng của Mỹ chỉ được thực hiện bằng tàu treo cờ Mỹ. Sự thiếu hụt tàu như vậy được xem là một trong những nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tại California, Hawaii và các thị trường khác của Mỹ - vốn không có kết nối đường ống với các nhà máy lọc dầu ở Bờ Vịnh - tăng cao.

Theo dữ liệu của Kpler, khối lượng vận chuyển dầu thô, sản phẩm tinh chế, nhiên liệu sinh học và hóa chất lỏng giữa các cảng Mỹ trong tháng 3 gần như không thay đổi so với tháng 2, ở mức khoảng 1,37 triệu thùng/ngày.

Xuất khẩu các sản phẩm lỏng từ Bờ Vịnh Mỹ tới các thị trường ven biển khác trong nước đã giảm xuống còn 770.000 thùng/ngày trong tháng 3, so với 826.000 thùng/ngày trong tháng 2.

Thị trường dầu tại châu Á và châu Âu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ xung đột Trung Đông, khi việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã cắt đứt nguồn cung dầu thô và nhiên liệu quen thuộc cho các nhà máy lọc dầu tại hai khu vực này. Do đó, các nhà máy lọc dầu Mỹ đang thu được biên lợi nhuận tốt hơn khi xuất khẩu nhiên liệu ra nước ngoài thay vì cung ứng cho thị trường nội địa.

Hợp đồng tương lai dầu diesel tại châu Âu - dùng làm tham chiếu giá diesel trong khu vực - đã giao dịch trên mức 200 USD/thùng vào thứ Hai, trong khi hợp đồng diesel siêu ít lưu huỳnh của Mỹ - chuẩn định giá tại Mỹ - vẫn dưới 185 USD/thùng.

“Với cơ hội kinh doanh chênh lệch giá cực kỳ hấp dẫn giữa các khu vực, tôi không chắc khi nào sẽ có tàu quay lại vận chuyển sản phẩm từ Bờ Vịnh tới vùng Đông Bắc nước Mỹ”, ông Tom Kloza, cố vấn năng lượng trưởng của Gulf Oil, nhận định.

Ngoài việc giá bán tốt hơn cho các nhà máy lọc dầu, các chủ tàu cũng kiếm được nhiều hơn khi điều tàu thực hiện các chuyến đi dài từ Mỹ sang châu Á. Các nhà máy lọc dầu châu Á đang trả giá cao để thuê tàu tại khu vực Đại Tây Dương nhằm nhập khẩu dầu thô Mỹ thay thế nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn.

Điều này đã khiến thị trường tàu chở dầu tại Bờ Vịnh Mỹ trở nên khan hiếm, đẩy cước vận tải tăng vọt.

“Chúng tôi chưa thấy bất kỳ phản ứng hay kết quả rõ rệt nào từ việc miễn áp dụng Đạo luật Jones, bởi chi phí vận tải - bằng tàu treo cờ Mỹ hay nước ngoài - đều tăng vọt vào cuối tháng 3”, ông Kloza cho biết.

Bình An