Trung Quốc kích hoạt luật chống trừng phạt: Bước ngoặt trong cuộc đối đầu với Mỹ

(Ảnh minh họa)

Bắc Kinh đã ban hành lệnh cấm, yêu cầu tất cả các tổ chức hoạt động tại Trung Quốc không tuân thủ và không thực thi các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với các nhà máy này.

Động thái này diễn ra chỉ vài tuần trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ đã trừng phạt các nhà máy lọc dầu Trung Quốc vì xử lý dầu thô từ Iran, và nếu mở rộng sang các ngân hàng Trung Quốc, hệ thống thanh toán phục vụ các giao dịch này sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Việc Bắc Kinh yêu cầu doanh nghiệp phớt lờ lệnh trừng phạt và tiếp tục giao dịch đã tạo ra xung đột trực diện: doanh nghiệp tuân thủ Mỹ có nguy cơ bị phạt tại Trung Quốc, còn doanh nghiệp làm theo Trung Quốc lại có thể mất quyền tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ.

Lệnh của Bắc Kinh đặc biệt bảo vệ nhà máy lọc dầu Hengli Petrochemical (Đại Liên), một trong những cơ sở tư nhân hiện đại nhất Trung Quốc, cùng bốn nhà máy tư nhân khác gồm Shandong Jincheng Petrochemical, Hebei Xinhai Chemical, Shouguang Luqing Petrochemical và Shandong Shengxing Chemical. Đây là những nhà máy lọc dầu độc lập, chiếm tỷ trọng đáng kể trong công suất lọc dầu của Trung Quốc và đóng vai trò quan trọng trong việc mua dầu Iran giá rẻ, giúp Tehran né tránh chiến lược "gây áp lực tối đa" của Mỹ.

Bộ Tài chính Mỹ đã đưa các công ty này vào danh sách đen từ tháng 4, cáo buộc họ tạo ra hàng tỷ USD doanh thu cho Iran thông qua việc xử lý dầu thô bị trừng phạt.

Phía Trung Quốc cho biết động thái mới dựa trên Luật Chống trừng phạt nước ngoài và Quy tắc Ngăn chặn, cho rằng các biện pháp của Mỹ là sự áp dụng ngoài lãnh thổ không phù hợp và vi phạm luật pháp quốc tế. Quyết định này tạo ra thế "kẹt pháp lý" cho các doanh nghiệp và ngân hàng đa quốc gia hoạt động tại Trung Quốc.

Một mặt, bất kỳ ngân hàng hay công ty nào tuân thủ lệnh trừng phạt của Mỹ sẽ vi phạm luật Trung Quốc và có thể đối mặt với kiện tụng, tiền phạt hoặc hạn chế hoạt động. Mặt khác, các doanh nghiệp tuân theo chỉ đạo của Bắc Kinh và tiếp tục giao dịch với các nhà máy bị trừng phạt có nguy cơ chịu các lệnh trừng phạt thứ cấp nghiêm khắc từ Mỹ, bao gồm việc bị loại khỏi hệ thống tài chính sử dụng đồng USD.

Phán quyết này cũng cho phép các nhà máy lọc dầu Trung Quốc yêu cầu bồi thường tại tòa án Trung Quốc đối với bất kỳ tổ chức nào - kể cả công ty và ngân hàng nước ngoài - tuân thủ các hạn chế của Mỹ.