Kế hoạch hòa bình 10 điểm của Iran khi ông Trump đặt thời hạn chót

Iran đã công bố một đề xuất 10 điểm nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel, trong đó đề nghị mở lại eo biển Hormuz và hạ nhiệt căng thẳng khu vực để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và đảm bảo an ninh.

Kế hoạch này được chuyển qua trung gian Pakistan, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một tối hậu thư cứng rắn, yêu cầu Iran phải đáp ứng các điều kiện của Washington hoặc đối mặt với làn sóng tấn công mới nhằm vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Kế hoạch hòa bình 10 điểm của Iran

Đề xuất của Iran là một khuôn khổ có cấu trúc nhằm chấm dứt chiến tranh một cách lâu dài, thay vì chỉ tạm thời đình chiến.

Theo các quan chức Iran và truyền thông nhà nước, các nội dung chính bao gồm: Bảo đảm Iran sẽ không bị tấn công lần nữa; Chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, không chỉ là ngừng bắn; Chấm dứt các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và nhằm vào các đồng minh của Iran; Dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran; Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz; Áp dụng mức phí khoảng 2 triệu USD cho mỗi tàu đi qua Hormuz; Doanh thu từ phí vận chuyển sẽ được chia sẻ với Oman. Nguồn tiền này sẽ được dùng để tái thiết cơ sở hạ tầng bị tàn phá bởi chiến tranh.

Ngoải ra, các đề xuất còn bao gồm thiết lập các quy trình đảm bảo hành lang an toàn qua Hormuz, cũng như xây dựng khuôn khổ rộng hơn nhằm chấm dứt xung đột trong khu vực.

Eo biển Hormuz là trọng tâm của đề xuất

Eo biển Hormuz là một trong những “nút thắt” năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi vận chuyển phần lớn lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Trong suốt xung đột, Iran đã thực tế hạn chế hoạt động vận tải qua khu vực này, gây gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu.

Việc đề xuất mở lại tuyến đường này là một công cụ mặc cả quan trọng trong đàm phán.

Mức phí quá cảnh khoảng 2 triệu USD mỗi tàu phản ánh nỗ lực của Tehran trong việc “thương mại hóa” quyền kiểm soát eo biển, đồng thời tạo nguồn tài chính phục vụ tái thiết.

Trước động thái mới nhất của Iran, Mỹ đã đưa ra một khuôn khổ gồm 15 điểm thông qua trung gian Pakistan.