Iraq và Pakistan đạt được thỏa thuận năng lượng với Iran

Dầu khí - Trụ cột bảo đảm độ tin cậy trong hệ thống điện Mỹ

Bản tin Năng lượng Quốc tế 13/5: Brazil tăng gấp đôi lượng xuất khẩu dầu sang Trung Quốc

Hình ảnh tàu Epaminondas bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) bắt giữ tại eo biển Hormuz, Iran. (Ảnh: Reuters)

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã làm giảm mạnh xuất khẩu năng lượng từ khu vực vốn thường cung cấp 20% lượng dầu thô và LNG của thế giới. Mỹ đã phong tỏa các cảng của Iran trong những tuần gần đây. Mặc dù ban đầu Iran đã tìm cách ngăn chặn giao thông qua eo biển này, tuy nhiên lập trường đó hiện đang thay đổi, theo ông Claudio Steuer thuộc Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford.

"Iran đã chuyển từ việc phong tỏa eo biển Hormuz sang kiểm soát quyền tiếp cận eo biển này... Hormuz không còn là tuyến đường vận chuyển trung lập nữa, mà là một hành lang được kiểm soát," ông Steuer nói.

Do phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu thường được vận chuyển qua eo biển này, nên Iraq là một trong những nước khai thác bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi việc đóng cửa eo biển, trong khi đó Pakistan - quốc gia đã tìm cách làm trung gian hòa giải trong cuộc xung đột – vốn phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu năng lượng từ vùng Vịnh và đang phải đối mặt với chi phí nhiên liệu tăng vọt.

Trong một thỏa thuận giữa Baghdad và Tehran chưa từng được công bố trước đây, Iraq đã đảm bảo an toàn cho hai tàu chở dầu thô cỡ lớn, mỗi tàu chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô, đi qua eo biển này vào ngày 10/5.

Một quan chức Bộ Dầu mỏ Iraq, người quen thuộc với thỏa thuận ban đầu và các cuộc đàm phán hiện tại, nói với Reuters rằng Iraq hiện đang nỗ lực để nhận được sự chấp thuận của Iran cho nhiều chuyến vận chuyển dầu hơn, trong bối cảnh Iraq tìm cách đảm bảo nguồn thu từ dầu mỏ, chiếm 95% ngân sách của nước này.

"Iraq là đồng minh thân cận của Iran, và bất kỳ sự suy thoái nào trong nền kinh tế của Iraq cũng sẽ gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của Iran tại nước này", ông Steuer cho biết.

Một quan chức khác của Bộ Dầu mỏ Iraq và một nguồn tin trong ngành vận tải biển cũng xác nhận các cuộc đàm phán với Tehran. Tất cả các nguồn tin đều yêu cầu giấu tên vì họ không được phép phát ngôn về vấn đề này.

Tương tự, hai tàu chở khí hóa lỏng (LNG) của Qatar đang hướng đến Pakistan theo một thỏa thuận song phương riêng biệt giữa Islamabad và Tehran, hai nguồn tin trong ngành am hiểu vấn đề này tiết lộ với Reuters.

Trước xung đột, Pakistan nhận được khoảng 10 chuyến hàng LNG mỗi tháng và hiện nước này phải đáp ứng nhu cầu điện năng cao vào mùa hè để làm mát.

Theo các nguồn tin, cả Iraq và Pakistan đều không trực tiếp thanh toán cho Iran hay Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) liên quan đến các hoạt động vận chuyển này.

Hai nguồn tin trong ngành cho biết Qatar không trực tiếp tham gia vào các thỏa thuận song phương với Iran, nhưng họ đã thông báo cho Mỹ trước khi các lô hàng được vận chuyển đến Pakistan.

Theo các nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận trên, các quốc gia khác cũng đang xem xét các thỏa thuận tương tự với Iran, do chi phí năng lượng tăng cao và sự gián đoạn nguồn cung đang gây áp lực nặng nề, đặc biệt là đối với các nền kinh tế châu Á.

"Khi ngày càng nhiều nước sẵn sàng thỏa thuận với Iran để được phép đi qua eo biển, điều đó có nguy cơ bình thường hóa ý tưởng rằng Iran sẽ kiểm soát eo biển Hormuz một cách lâu dài hơn", ông Saul Kavonic, trưởng Bộ phận nghiên cứu tại công ty tư vấn MST Marquee, cho biết.

Yến Anh