Giá dầu giảm 10% khi ông Trump tuyên bố eo biển Hormuz "hoàn toàn mở cửa"

Tổng thống Mỹ Donald Trump.

"Phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Lebanon, việc lưu thông của tất cả các tàu thương mại qua eo biển Hormuz được tuyên bố hoàn toàn mở trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn, theo tuyến đường phối hợp đã được Tổ chức Cảng và Hàng hải của Cộng hòa Hồi giáo Iran công bố", ông Araghchi viết trên X.

Ông Trump phản hồi nhanh chóng trên Truth Social: "Iran vừa thông báo rằng eo biển Iran đã hoàn toàn mở và sẵn sàng cho việc lưu thông. Cảm ơn!" - ông viết.

Thông báo này được đưa ra cùng ngày lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, trong đó Tổng thống Lebanon Joseph Aoun gọi các cuộc đàm phán trực tiếp với Israel là "tinh tế và mang tính then chốt".

Phát biểu trước quốc hội, ông Aoun kêu gọi Israel rút quân, trả tự do cho tù nhân và giải quyết các tranh chấp biên giới, coi lệnh ngừng bắn là bước đệm cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Việc mở lại eo Hormuz, nếu được duy trì, sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc khủng hoảng đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu kể từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran.

Tehran đã đáp trả bằng cách đóng eo biển - tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu mỗi ngày - và tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ. Các hãng vận tải lớn như Maersk, CMA CGM và Hapag-Lloyd gần như ngay lập tức đình chỉ việc đi qua khu vực.

Tuy nhiên, việc mở lại này thực sự có ý nghĩa gì trên thực tế vẫn chưa rõ ràng.

Tuyên bố của ông Araghchi đề cập đến một "tuyến đường phối hợp" và lịch sử kiểm soát lưu thông của Iran trong suốt thời gian ngừng bắn khiến triển vọng ổn định vẫn còn nhiều nghi ngờ.

Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran vẫn đang có hiệu lực. Chính quyền Trump áp đặt biện pháp này sau khi các cuộc đàm phán Mỹ-Iran tại Islamabad đổ vỡ đầu tháng này, nhắm vào các tàu ra vào cảng và vùng ven biển Iran, trong khi về lý thuyết vẫn duy trì quyền tự do hàng hải đối với các tàu đi đến các cảng không thuộc Iran.

Có ít nhất một dấu hiệu cụ thể cho thấy sự di chuyển đã bắt đầu.

Một tàu chở dầu Aframax mang cờ Pakistan, Shalamar, đã trở thành con tàu đầu tiên vận chuyển dầu thô đi qua Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu hôm thứ Hai, theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp.

Con tàu này đã chất khoảng 450.000 thùng dầu tại đảo Das (UAE), không phải cảng Iran, và hiện đang ở Vịnh Oman trên đường tới Karachi. Trước đó, tàu đã hủy một nỗ lực đi vào khu vực ngày 12/4 khi tin tức về việc đàm phán Islamabad đổ vỡ xuất hiện. Ngoài Shalamar, công ty phân tích hàng hải Windward cho biết có 823 tàu hiện diện trong khu vực Vùng Vịnh tính đến thứ Ba nhưng chưa có dấu hiệu quay lại lưu thông bình thường.

Anh và Pháp đang tổ chức một hội nghị thượng đỉnh trực tuyến vào thứ Sáu nhằm khôi phục tự do hàng hải qua tuyến đường này, trong đó vấn đề rà phá thủy lôi là mối quan tâm đặc biệt. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã bắt đầu các hoạt động rà phá thủy lôi trong eo biển, dù Iran từng cáo buộc đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.

Goldman Sachs cảnh báo rằng giá dầu Brent có thể trung bình trên 100 USD/thùng trong năm nay nếu eo biển tiếp tục bị hạn chế trong một tháng nữa. Wood Mackenzie ước tính mức giá này sẽ khiến tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm xuống còn 1,7%, so với dự báo trước chiến tranh là 2,5%, và nguy cơ suy thoái toàn cầu có thể xảy ra nếu giá dầu lên tới 200 USD/thùng.

Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran nhằm thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

Liệu tuyên bố mở lại eo Hormuz là một bước ngoặt thực sự hay chỉ là biện pháp tạm thời - như các nhà phân tích nhận định - sẽ phụ thuộc không phải vào lời nói, mà vào việc các con tàu có thực sự lưu thông trở lại hay không.

Bình An