Đàm phán Mỹ - Iran đứng trước phép thử lớn

Phái đoàn đàm phán của Iran đã đến Islamabad vào ngày 10/4 để tham gia các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, ngay cả khi Tehran khẳng định cần phải giải quyết trước một số vấn đề, làm dấy lên nghi ngờ vào phút chót về khả năng diễn ra các cuộc gặp.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cũng đang trên đường tới Islamabad để tham gia các cuộc đàm phán “mang tính sống còn” với Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần trong cuộc chiến kéo dài sáu tuần vào ngày 7/4, chỉ vài giờ trước thời hạn mà sau đó ông từng đe dọa sẽ “hủy diệt nền văn minh Iran”.

Lệnh ngừng bắn đã chấm dứt các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Tuy nhiên, nó chưa chấm dứt việc Iran phong tỏa Strait of Hormuz, điều đã gây ra sự gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, cũng như chưa làm hạ nhiệt cuộc xung đột song song giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho biết trên mạng xã hội X rằng Washington trước đó đã đồng ý giải phóng tài sản của Iran bị phong tỏa và thực hiện lệnh ngừng bắn tại Lebanon, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán sẽ không bắt đầu cho đến khi những cam kết này được thực hiện.

Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, phái đoàn Iran do ông Qalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu đã đến Islamabad. Hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran cho biết phái đoàn gồm khoảng 70 thành viên, bao gồm các chuyên gia kỹ thuật trong lĩnh vực kinh tế, an ninh, chính trị cùng nhân sự truyền thông và hậu cần, phản ánh mức độ nhạy cảm cao của các cuộc đàm phán.

Phát biểu tại Islamabad, ông Qalibaf cho biết Tehran có thiện chí đàm phán nhưng không tin tưởng Mỹ, đồng thời khẳng định Iran sẵn sàng đạt được thỏa thuận nếu Washington đưa ra một đề nghị “thực chất” và bảo đảm các quyền lợi của Iran, theo truyền thông nhà nước Iran.

Quan điểm này cũng được Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh, khi ông yêu cầu chấm dứt các cuộc không kích của Israel tại Lebanon. Theo các nguồn tin Pakistan, cả hai quan chức này đều dự kiến sẽ tham gia đàm phán.

Trong khi Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận ngay lập tức, ông Trump viết trên mạng xã hội rằng lý do duy nhất khiến Iran vẫn tồn tại là để tham gia đàm phán.

“Iran dường như không nhận ra rằng họ không có quân bài nào, ngoài việc tạm thời gây sức ép với thế giới thông qua các tuyến đường thủy quốc tế. Lý do duy nhất họ còn tồn tại hôm nay là để đàm phán!”, ông nói.

Ông Vance, người sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cho biết ông kỳ vọng một kết quả tích cực khi tới Pakistan, nhưng cũng cảnh báo: “Nếu họ cố gắng qua mặt chúng tôi, thì họ sẽ thấy đội đàm phán này không dễ chấp nhận điều đó”.

Iran hiện không thể tiếp cận hàng chục tỷ USD tài sản của mình tại các ngân hàng nước ngoài, chủ yếu từ xuất khẩu dầu khí, do các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào lĩnh vực ngân hàng và năng lượng.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, trong bài phát biểu toàn quốc tối 10/4, đã nêu rõ mức độ quan trọng của các cuộc đàm phán.

“Lệnh ngừng bắn lâu dài là giai đoạn khó khăn tiếp theo, nhằm giải quyết các vấn đề phức tạp thông qua đàm phán. Đây, như cách nói trong tiếng Anh, là giai đoạn mang tính sống còn”, ông Sharif nói.

Bình An