Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ trước thềm hội nghị thượng đỉnh

Căng thẳng mới liên quan đến đất hiếm diễn ra chỉ vài tuần trước thời điểm Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được dự kiến tới Washington để hội đàm thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tháng này.

Theo các nguồn tin của Reuters, một số nhà cung cấp Trung Quốc đã từ chối xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ kể từ đầu tháng 8.

Đây cũng là thời điểm Trung Quốc tuyên bố đưa Liên minh Kinh doanh Có trách nhiệm (RBA) - tổ chức đứng sau Sáng kiến Khoáng sản Có trách nhiệm (RMI) và các chương trình đánh giá theo RMAP - cùng với tổ chức về quyền lao động Verité vào danh sách các thực thể bị áp dụng biện pháp đáp trả.

Một nguồn tin của Reuters cho biết các doanh nghiệp đất hiếm Trung Quốc lo ngại có thể bị chính quyền Bắc Kinh trừng phạt vì tuân thủ hướng dẫn của RMI và các quy trình thẩm tra, xác minh nguồn cung.

Một số doanh nghiệp khác của Trung Quốc cũng tránh xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ dù đã có giấy phép, bởi họ không muốn bị cuốn vào những căng thẳng địa chính trị cũng như chính sách thương mại khó đoán của hai cường quốc đối địch.

Theo báo cáo công bố hồi tháng 7 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dù đã có những cải thiện trong một số lĩnh vực, chẳng hạn các chính sách có mục tiêu và hỗ trợ đầu tư nhằm phát triển chuỗi cung ứng đất hiếm bên ngoài Trung Quốc, thị trường khoáng sản quan trọng toàn cầu vẫn tập trung cao độ vào một số nhà cung cấp chủ chốt. Trung Quốc hiện giữ vị trí dẫn đầu trong hoạt động khai thác và tinh luyện nhiều loại kim loại.

IEA nhận định thị trường khoáng sản quan trọng toàn cầu vẫn có mức độ tập trung rất cao, trong khi những rủi ro mới đối với an ninh nguồn cung đã xuất hiện trong những tháng gần đây khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu một số nguyên tố đất hiếm.

Năm ngoái, chính phủ Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu lớn đối với những nguyên tố đất hiếm nặng.

Mặc dù việc mở rộng thêm các biện pháp kiểm soát đã được đình chỉ cho đến tháng 11/2026, nếu Trung Quốc quyết định triển khai đầy đủ, các biện pháp này có thể đe dọa khoảng 6.500 tỷ USD giá trị sản xuất hạ nguồn mỗi năm bên ngoài Trung Quốc trong các lĩnh vực ô tô, công nghệ cao, quốc phòng và năng lượng, IEA cho biết trong báo cáo thường niên Triển vọng Khoáng sản Quan trọng Toàn cầu 2026, công bố hồi tháng 7.

Bình An