Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh qua Hormuz tăng vọt

Xung đột Mỹ-Israel với Iran đã biến eo biển Hormuz trở thành tuyến hàng hải đắt đỏ nhất thế giới, khi làm bùng nổ chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, theo Euronews.

Trước khi xung đột xảy ra, eo Hormuz xử lý khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Hiện nay, các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào tàu chở dầu, cùng với việc các công ty bảo hiểm và vận tải phương Tây rút lui, đã khiến lưu thông hàng hải gần như tê liệt.

Trước khủng hoảng, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho một tàu chở dầu tại vùng Vịnh chỉ ở mức 0,02-0,05% giá trị con tàu. Kể từ ngày 28/2, mức phí này đã tăng vọt lên 0,5-1% hoặc cao hơn, theo Euronews.

Chi phí bảo hiểm cho một chuyến đi đã tăng từ khoảng 40.000 USD lên 600.000-1,2 triệu USD đối với một tàu chở dầu điển hình. Ít nhất 16 tàu đã bị tấn công kể từ khi xung đột bắt đầu. Tác động dây chuyền của việc chi phí tăng mạnh này dự kiến sẽ sớm lan tới người tiêu dùng thông qua giá xăng và hàng hóa trong vài tuần tới.

Mỹ đã cam kết triển khai lực lượng hải quân hộ tống tàu qua eo biển, trong đó Tổng thống Donald Trump kêu gọi các quốc gia nhập khẩu dầu tham gia bảo vệ tuyến đường này. Tuy nhiên, ngay cả khi có hộ tống quân sự, các công ty vẫn sẽ coi đây là môi trường hoạt động rủi ro cao, theo ông Christopher Long thuộc công ty an ninh hàng hải Neptune P2P Group.

Về phía Iran, nước này khẳng định eo Hormuz vẫn mở cửa đối với các tàu "thân thiện" hoặc được cấp phép. Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar cho rằng đàm phán với Iran là cách "hiệu quả nhất" để khôi phục lưu thông, dẫn chứng các cuộc thương lượng giữa New Delhi và Tehran đã giúp hai tàu chở khí mang cờ Ấn Độ đi qua eo biển như một giải pháp ngoại giao.

Nga - một trong những nước xuất khẩu dầu thô lớn - không tham gia vào xung đột và cũng không phụ thuộc vào eo Hormuz để đưa dầu ra thị trường. Dầu Urals của Nga được vận chuyển tới Ấn Độ qua biển Baltic và biển Đen, sau đó đi qua kênh đào Suez và biển Đỏ, hoàn toàn tránh điểm nghẽn tại vịnh Ba Tư.

Dù Nga và Ấn Độ đã hợp tác với Iran để phát triển Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc-Nam (INSTC) như một tuyến thay thế, việc sử dụng tuyến này cho các lô dầu thô quy mô lớn hiện vẫn còn rất hạn chế.

Mỹ cũng đã ban hành một cơ chế miễn trừ đối với dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Nga đang trên biển, có hiệu lực đến ngày 11/4. Ngay sau đó, Ấn Độ và một số quốc gia khác đã công bố kế hoạch mua dầu thô Nga theo diện miễn trừ này.

Bình An