Ông Trump sắp chốt thỏa thuận với Iran

Người dân Iran trong một cuộc biểu tình ở Tehran, ngày 29/5/2026.

Ông Trump cho biết sẽ họp tại Nhà Trắng để đưa ra "quyết định cuối cùng" về đề xuất này. Thỏa thuận dự kiến sẽ gia hạn lệnh đình chiến được thiết lập từ đầu tháng 4 thêm 60 ngày, tạo thời gian cho các nhà đàm phán tìm kiếm một giải pháp lâu dài nhằm chấm dứt chiến tranh.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết cuộc họp tại Phòng Tình huống kéo dài khoảng hai giờ, nhưng không tiết lộ liệu ông Trump đã đưa ra quyết định hay chưa.

"Tổng thống Trump sẽ chỉ ký một thỏa thuận có lợi cho nước Mỹ và đáp ứng các lằn ranh đỏ của ông. Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân", vị quan chức này nói.

Một nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters rằng một thỏa thuận đã ở rất gần, nhưng vẫn chưa được phê chuẩn chính thức. Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh rằng Iran phải chấm dứt việc kiểm soát eo biển Hormuz và phải phá bỏ năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân - hai điều kiện mà Tehran chưa chấp nhận.

"Iran phải đồng ý rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí và bảo đảm lưu thông hàng hải không hạn chế theo cả hai chiều", ông Trump tuyên bố.

Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran dẫn các nguồn tin cho rằng những phát biểu của ông Trump là "nỗ lực nhằm tạo ra hình ảnh về một chiến thắng được dựng lên".

Nguồn tin cấp cao của Iran, yêu cầu giấu tên, cho biết thỏa thuận tiềm năng không bao gồm các vấn đề liên quan đến hạt nhân. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei phát biểu trên truyền hình nhà nước rằng việc quản lý eo biển Hormuz phải do Iran và Oman quyết định.

Hãng thông tấn Fars cho biết eo biển này sẽ được mở lại theo các điều kiện của Tehran sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền Iran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ được dỡ bỏ từng bước nếu điều đó xảy ra.

Fars cũng cho biết đã có sự đồng thuận về việc giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran.

Tuy nhiên, ông Trump khẳng định sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào được chuyển giao "cho đến khi có thông báo mới". Đây có thể là ám chỉ tới các yêu cầu của Iran về việc thu phí qua eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh hoặc giải phóng tài sản bị phong tỏa.

Ông Trump chịu áp lực

Ông Trump đang chịu áp lực phải mở lại eo biển Hormuz và kéo giá xăng tại Mỹ giảm xuống trước cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11, trong bối cảnh cử tri ngày càng bất mãn với giá nhiên liệu tăng cao. Đồng thời, ông cũng đối mặt nguy cơ bị chỉ trích từ các phe cứng rắn với Iran ngay trong đảng của mình nếu đưa ra quá nhiều nhượng bộ đối với Tehran.

Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động ngày 28/2 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời gây tổn thất cho kinh tế toàn cầu khi đẩy giá năng lượng tăng mạnh do Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết các bãi thủy lôi sẽ được dọn khỏi eo biển và những con tàu mắc kẹt tại đây có thể bắt đầu trở về nhà: "Hãy gửi lời chào tới vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn từ tôi - vị Tổng thống yêu thích của các bạn!".

Người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc, Rafael Grossi, nói với Financial Times rằng Kazakhstan đã phát tín hiệu sẵn sàng tiếp nhận kho uranium được làm giàu ở mức cao của Iran nếu một thỏa thuận được ký kết.

Kazakhstan hiện đang là nơi đặt ngân hàng uranium quốc tế do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) kiểm soát nhằm bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho các nhà máy điện của các quốc gia thành viên.

Iran cũng muốn các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, lực lượng Mỹ rút khỏi khu vực và bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bao gồm việc chấm dứt chiến dịch quân sự của đồng minh Mỹ là Israel tại Lebanon.

Israel đã khiến hàng trăm nghìn người phải sơ tán và tiến sâu vào lãnh thổ Lebanon trong chiến dịch truy quét lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.

Theo Lebanon, hơn 3.200 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel, trong khi Israel cho biết họ đã mất 23 binh sĩ và 4 dân thường trong cuộc xung đột.

Bình An