Nghịch lý chính sách miễn trừ của Mỹ: Dầu Nga "đắt khách", dầu Iran vẫn ế

21:38 | 25/03/2026

|
(PetroTimes) - Các miễn trừ của Mỹ đối với việc mua dầu thô Nga và Iran vận chuyển bằng tàu chở dầu đã tạo hệ quả trái chiều trong việc thúc đẩy nguồn cung dầu tại châu Á.
Ảnh: Internet
(Ảnh minh họa)

Trong khi các nhà máy lọc dầu - đặc biệt là ở Ấn Độ - đang tích cực mua dầu Nga, thì các doanh nghiệp nhà nước của Ấn Độ và Trung Quốc lại tỏ ra dè dặt trong việc tham gia giao dịch với dầu của Iran.

Những bất ổn liên quan đến vận chuyển, bảo hiểm, thanh toán và tiền tệ khi mua dầu Iran đã khiến các nhà máy lọc dầu không mặn mà với việc nhập khẩu dầu từ Tehran, dù Mỹ đã "gỡ trừng phạt" đối với loại dầu này vào thứ Sáu tuần trước nhằm hạ nhiệt giá dầu.

Trước đó một tuần, chính quyền Mỹ đã cho phép dầu thô Nga đã được bốc lên tàu có thể được bán mà không bị trừng phạt.

Kết quả là lượng dầu Nga lưu trữ nổi trên biển đã bắt đầu được giải phóng. Theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp, khối lượng dầu thô Nga chứa trên các tàu ở phía đông kênh đào Suez đã giảm xuống còn khoảng 13 triệu thùng trên 18 tàu tính đến ngày 18, so với 19 triệu thùng trên 25 tàu trước khi Mỹ mở rộng miễn trừ mua dầu Nga cách đây gần hai tuần - không chỉ áp dụng cho Ấn Độ mà cho tất cả các khách hàng có nhu cầu.

Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ được cho là đã ký các thỏa thuận mua khoảng 60 triệu thùng dầu thô Nga, dự kiến giao trong tháng 4. Theo các nguồn tin của Bloomberg, số hàng này được mua với mức giá cao hơn từ 5 đến 15 USD/thùng, cho thấy nhu cầu đối với dầu Nga tại quốc gia nhập khẩu lớn thứ ba thế giới vẫn rất mạnh, bất chấp việc giá đã chuyển từ mức chiết khấu sâu sang mức cao hơn so với giá chuẩn toàn cầu.

Tuy nhiên, tình hình đối với dầu thô Iran lại hoàn toàn khác.

Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ chưa cho thấy thiện chí mua dầu Iran, khi những lo ngại về thanh toán, tiền tệ và vận chuyển hiện vẫn lớn hơn lợi ích, đặc biệt trong bối cảnh giao dịch này có thể trở nên không hợp pháp trở lại chỉ trong vài tuần tới.

Sự do dự của Ấn Độ đối với dầu Iran cũng tương tự như thái độ của một số nhà máy lọc dầu quốc doanh hàng đầu Trung Quốc. Chẳng hạn, Sinopec - nhà lọc dầu lớn nhất châu Á về công suất - đang cân nhắc các rủi ro tiềm ẩn của việc giao dịch dầu Iran và "về cơ bản sẽ không mua" loại dầu này, Chủ tịch Zhao Dong cho biết hôm đầu tuần.

Các nhà phân tích và chuyên gia về lệnh trừng phạt nhận định rằng việc cấp phép mua dầu Iran đã được bốc lên tàu khó có thể thu hút thêm khách hàng mới ngoài nhóm khách hàng là các nhà máy lọc dầu tư nhân nhỏ của Trung Quốc, do các lệnh trừng phạt khác liên quan đến Iran vẫn còn hiệu lực và sự không chắc chắn về thời hạn của miễn trừ này - hiện chỉ kéo dài đến ngày 19/4.

Bình An