Mỹ cân nhắc cấm xuất khẩu dầu diesel khi giá nhiên liệu tăng kỷ lục

Ả Rập Xê-út khởi động lại đường ống dẫn dầu Đông-Tây

Ấn Độ giảm nhập khẩu dầu Nga

(Ảnh minh họa)

Giá dầu diesel đã tăng lên mức cao kỷ lục tại Mỹ và châu Âu khi xung đột tại Iran và Ukraine khiến xuất khẩu từ một số nhà sản xuất lớn như Nga, Ả Rập Xê-út và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sụt giảm mạnh.

“Tôi đã nói là chúng ta không nên xuất khẩu dầu diesel. Chúng ta sản xuất rất nhiều dầu diesel... Tôi đã yêu cầu những người trong chính quyền của mình thực hiện việc này”, ông Trump nói với các phóng viên trước cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy.

Giá nhiên liệu cao đang trở thành một điểm yếu đối với ông Trump trước cuộc bầu cử ngày 3/11, trong đó đảng Cộng hòa đang nỗ lực duy trì thế đa số tại cả hai viện của Quốc hội.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền đang xem xét liệu một lệnh cấm như vậy có khả thi hay không, cũng như việc áp dụng lệnh cấm hoàn toàn hay một phần sẽ mang lại hiệu quả.

Một số ứng viên đảng Cộng hòa trong các cuộc đua vào Quốc hội có tính cạnh tranh cao nhất trên toàn quốc, như Thượng nghị sĩ Mỹ Dan Sullivan tại Alaska, Hạ nghị sĩ Mỹ Ashley Hinson tại Iowa và Mike Rogers tại Michigan, đã kêu gọi chính quyền Trump triển khai lệnh cấm này.

“Dầu nhiên liệu của Mỹ nên được giữ lại để phục vụ người dân Mỹ”, ông Sullivan cho biết trong một tuyên bố hôm 22/9. “Chi phí diesel hiện quá cao. Tôi kêu gọi tạm thời dừng xuất khẩu diesel của Mỹ để chúng ta có thể bổ sung lại lượng dự trữ trước mùa đông”.

Khả năng chi trả đối với thực phẩm và các hàng hóa khác đang là mối quan tâm hàng đầu của cử tri trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 này.

Ngày 21/9, ông Hinson và Rogers cũng kêu gọi nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến tại Iran, qua đó thể hiện sự khác biệt với ông Trump.

Tuần trước, Bộ Nông nghiệp Mỹ đã đề nghị Nhà Trắng có biện pháp ứng phó với giá diesel, theo hai nguồn tin nắm rõ vấn đề. Ngày 22/9, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins cho biết bà đã trao đổi với ông Trump về vấn đề này và cho rằng giá diesel cao là “một mối lo ngại thực sự”.

Việc ông Trump ủng hộ lệnh cấm xuất khẩu diesel khiến ông bất đồng với chính các quan chức năng lượng của mình, những người cảnh báo rằng biện pháp này có thể đẩy giá nhiên liệu tại các khu vực ven biển của Mỹ lên cao và làm nguồn cung cho các đồng minh châu Âu bị thắt chặt.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright phát biểu tại một sự kiện của Daily Caller tuần trước rằng lệnh cấm sẽ dẫn đến tình trạng dư thừa diesel tại khu vực Bờ Vịnh Mỹ và khiến các nhà máy lọc dầu của Mỹ cắt giảm công suất, từ đó nhanh chóng làm giảm sản lượng xăng.

“Nếu bắt đầu dựng lên các rào cản đối với dòng chảy thương mại, sản lượng sẽ nhanh chóng giảm xuống và nguồn cung cũng sẽ ít đi. Chúng ta cần nhiều nguồn cung hơn, chứ không phải ít hơn”, ông Wright nói.

Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cho rằng lệnh cấm khó có khả năng làm giảm giá xăng dầu và có thể dẫn đến các biện pháp trả đũa từ những quốc gia xuất khẩu năng lượng, trong khi các bang như California phụ thuộc vào một phần nguồn năng lượng từ những nước này.

Các doanh nghiệp dầu mỏ cũng phản đối lệnh cấm. Todd Staples, Chủ tịch Hiệp hội Dầu khí và Khí đốt Texas (TXOGA), cho rằng biện pháp này “sẽ làm tê liệt việc làm trong nước, dẫn đến thiếu hụt nhiên liệu ngay tại Mỹ và trao quyền vào tay Trung Quốc và Nga khi buộc các đồng minh của Mỹ phải tìm đến những quốc gia này để đáp ứng nhu cầu”.

Về lý thuyết, lệnh cấm xuất khẩu diesel có thể tạm thời khiến giá diesel tại khu vực Bờ Vịnh Mỹ giảm xuống, nhưng đồng thời sẽ làm nguồn cung tại châu Âu thắt chặt hơn. Châu Âu vốn đang thiếu diesel về cơ cấu và phụ thuộc nhiều vào nguồn diesel xuất khẩu từ Mỹ.

“Điều đó dường như sẽ gây tổn hại đáng kể cho một số đồng minh chủ chốt của Mỹ”, Jim Mitchell, Giám đốc phân tích giao dịch dầu mỏ tại công ty tư vấn Wood Mackenzie, nhận định.

Ông Trump cho biết ông và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy sẽ thảo luận về các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu ở Nga.

“Đó là một đòn đánh nghiêm trọng đối với Nga. Đồng thời, đây cũng là một đòn đánh nghiêm trọng đối với giá diesel”, ông Trump nói. Ông cũng cho biết hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về việc tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột tại Ukraine.

Yến Anh