Greenpeace cáo buộc các công ty dầu khí thu “lợi nhuận thời chiến”

08:10 | 07/04/2026

(PetroTimes) - Một nghiên cứu do Greenpeace cho rằng các công ty dầu khí đang thu về hơn 80 triệu euro “lợi nhuận vượt mức” mỗi ngày tại các nước Liên minh châu Âu kể từ khi xung đột ở Trung Đông bùng phát, nhờ việc gia tăng biên lợi nhuận.

Greenpeace cáo buộc các công ty dầu khí thu “lợi nhuận thời chiến”

(Ảnh minh họa)

Riêng trong tháng 3, khoản “siêu lợi nhuận” này ước tính vào khoảng 2,5 tỷ euro. Để đưa ra con số này, nghiên cứu đã phân tích chênh lệch giữa giá dầu thô và giá bán lẻ nhiên liệu tại các trạm xăng, so sánh giai đoạn tháng 1-2/2026 với ba tuần đầu tháng 3. Kết quả cho thấy biên lợi nhuận đã tăng lên. “Báo cáo cho thấy mức tăng giá tại cây xăng cao hơn đáng kể so với mức tăng của giá dầu thô cơ bản”, Greenpeace tóm tắt trong thông cáo.

Mức tăng biên lợi nhuận ở dầu diesel cao hơn nhiều so với xăng. Tài liệu nêu rõ: “So với giai đoạn trước chiến sự, các công ty dầu khí đã thu thêm khoảng 75,3 triệu euro mỗi ngày từ việc bán dầu diesel cho ô tô và xe tải. Trong khi đó, xăng đóng góp khoảng 6,1 triệu euro mỗi ngày”.

Trong số các quốc gia có mức tăng biên lợi nhuận mạnh nhất có Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Áo và Đức. Xét cả quy mô tiêu thụ, Đức là nơi ghi nhận “lợi nhuận vượt mức” lớn nhất, khoảng 23,8 triệu euro mỗi ngày, tiếp theo là Pháp với 11,6 triệu euro mỗi ngày. Riêng tại Pháp, biên lợi nhuận đối với xăng lại giảm nhẹ, khoảng 3,4 cent mỗi lít.

“Greenpeace Pháp kêu gọi các chính phủ châu Âu áp dụng các loại thuế bổ sung mang tính lâu dài đối với lợi nhuận của các công ty dầu khí, và sử dụng nguồn thu này để giảm hóa đơn năng lượng cũng như thúc đẩy quá trình độc lập năng lượng của châu Âu”, tổ chức này cho biết thêm.

Đề xuất đánh thuế siêu lợi nhuận

Vấn đề “siêu lợi nhuận” đang gây tranh luận trong giới hoạt động, các tổ chức phi chính phủ và cả các đảng phái chính trị. Theo bà Diane Strauss, Giám đốc tổ chức Transport & Environment - một NGO hoạt động nhằm giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông và nhiên liệu - việc đánh thuế vào phần lợi nhuận vượt mức của các tập đoàn như TotalEnergies, Shell hay Eni là giải pháp phù hợp nhất.

“Khoản thu này có thể được phân bổ lại dưới dạng hỗ trợ cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương, đồng thời dùng để đầu tư vào quá trình khử carbon, qua đó giải quyết tận gốc vấn đề phụ thuộc vào dầu mỏ”, bà Diane Strauss cho biết.

Sau khi Nga tấn công Ukraine năm 2022, châu Âu từng áp thuế đối với các công ty dầu khí. Tuy nhiên, tại Pháp, khoảng 67 triệu euro thu được đã được đưa vào ngân sách chung, thay vì dành riêng cho chuyển đổi năng lượng.

Lần này, bà Diane Strauss tỏ ra lạc quan hơn. “Hiện chính phủ có vẻ cởi mở hơn với việc thúc đẩy điện khí hóa thông qua kế hoạch điện khí hóa. Đây là hướng đi đúng, vì cần giải quyết tận gốc sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch”, bà nhấn mạnh.

Tại Pháp, Thủ tướng Sébastien Lecornu trong tuần này đã trình bày lộ trình về điện khí hóa. Ông cũng đề cập đến khả năng áp dụng loại thuế này, nhưng chưa đưa ra thời điểm cụ thể để triển khai.