Fed tăng lãi suất, thị trường năng lượng chịu thêm sức ép

Quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang tạo thêm một lực cản đáng kể đối với thị trường năng lượng, dù tác động lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: giá dầu vẫn ở mức cao do những gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông.

Ngày 16/9, Fed tăng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản, lên khoảng 3,75-4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Fed cho biết lạm phát vẫn ở mức cao và quyết định này nhằm thúc đẩy lạm phát quay trở lại mục tiêu 2%.

Tác động đầu tiên và thường thấy nhất là thông qua đồng USD. Lãi suất Mỹ cao hơn làm tài sản định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, qua đó hỗ trợ đồng bạc xanh. Ngay sau quyết định của Fed, USD đã lên mức cao nhất trong khoảng 7 tuần, trong khi giá dầu chịu áp lực giảm. Theo hãng Reuters, các thị trường hàng hóa phản ứng tiêu cực với việc đồng USD mạnh lên, trong đó giá dầu giảm sau quyết định của Fed.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với dầu thô vì dầu được giao dịch chủ yếu bằng USD. Khi USD tăng giá, dầu trở nên đắt hơn đối với các nhà nhập khẩu sử dụng những đồng tiền khác, từ đó có thể làm suy giảm nhu cầu. Cơ chế này càng rõ rệt tại các nền kinh tế châu Á, nơi nhiều nước vừa phải nhập khẩu phần lớn nhu cầu dầu khí vừa chịu áp lực tỷ giá khi USD mạnh lên. Trường hợp của Ấn Độ là một ví dụ: Giá dầu trên 100 USD/thùng cùng kỳ vọng Fed tăng lãi suất đã gây thêm sức ép lên đồng rupee.

Tác động thứ hai đến từ triển vọng tăng trưởng kinh tế. Lãi suất cao làm chi phí vốn tăng, hạn chế đầu tư và tiêu dùng, qua đó có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế lớn. Với thị trường năng lượng, đây là vấn đề trực tiếp bởi nhu cầu dầu khí có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động vận tải, sản xuất công nghiệp và thương mại. EIA lưu ý rằng tăng trưởng kinh tế là một trong những yếu tố lớn nhất quyết định nhu cầu các sản phẩm dầu mỏ và giá dầu.

Tuy nhiên, tác động giảm giá của chính sách tiền tệ lần này có thể bị hạn chế bởi yếu tố nguồn cung. EIA trong triển vọng tháng 9 dự báo giá dầu Brent vẫn được duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm 2026 do tồn kho dầu toàn cầu tiếp tục suy giảm và những hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu Trung Đông vẫn tồn tại. Cơ quan này ước tính giá chuẩn Brent có thể ở ngưỡng 90 USD/thùng trong nửa cuối năm, trong khi nguồn cung khu vực vẫn thấp hơn mức trước xung đột.

Việc Fed tăng lãi suất tạo áp lực giảm giá thông qua USD mạnh hơn và nhu cầu suy yếu, trong khi rủi ro địa chính trị và nguồn cung thắt chặt lại tạo lực đỡ cho giá dầu. Vì vậy, trong ngắn hạn, không nên xem việc Fed tăng lãi suất đồng nghĩa với một chu kỳ giảm giá dầu tất yếu. Diễn biến thực tế sẽ phụ thuộc vào việc lực cầu suy yếu nhanh đến đâu so với tốc độ khôi phục nguồn cung.

Đối với khí tự nhiên và LNG, tác động cũng tương tự nhưng phức tạp hơn, bởi giá khí còn chịu ảnh hưởng lớn từ thời tiết, tồn kho, công suất hóa lỏng và vận tải. Nếu lãi suất cao kéo giảm hoạt động kinh tế, nhu cầu khí công nghiệp và điện có thể chịu sức ép. Ngược lại, nếu căng thẳng Trung Đông tiếp tục hạn chế dòng LNG qua các tuyến vận tải quan trọng, yếu tố nguồn cung có thể lấn át tác động của chính sách tiền tệ.

Thực tế cho thấy, Fed đang bổ sung một "lực hãm tài chính" vào thị trường năng lượng vốn đã chịu tác động mạnh từ cú sốc địa chính trị. Trong khi USD mạnh và chi phí vốn cao gây sức ép lên nhu cầu, rủi ro nguồn cung lại tiếp tục đặt giới hạn đối với khả năng giảm giá của dầu khí. Chính sự đối lập này sẽ là yếu tố then chốt quyết định diễn biến thị trường năng lượng trong những tháng cuối năm 2026.