EU cân nhắc hỗ trợ Trung Đông đưa dầu ra ngoài

22:56 | 06/05/2026

(PetroTimes) - Tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng và giá dầu khí tăng vọt do xung đột với Iran đã khiến Liên minh châu Âu xem xét nghiêm túc việc tài trợ các tuyến năng lượng thay thế tại Trung Đông nhằm tránh những điểm nóng như eo biển Hormuz.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: AFP)

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết rằng EU sẵn sàng hợp tác với các quốc gia Vùng Vịnh để triển khai các dự án mới đưa năng lượng ra thị trường toàn cầu mà không bị xung đột hay căng thẳng địa chính trị chi phối.

“Những gì diễn ra trong tháng qua đã cho chúng ta một bài học đắt giá”, bà nói tại họp báo sau cuộc họp không chính thức của lãnh đạo EU ở thủ đô Síp. “An ninh của chúng ta không chỉ liên quan mà còn gắn bó chặt chẽ. Một mối đe dọa đối với tàu thương mại ở eo Hormuz cũng là mối đe dọa đối với một nhà máy, ví dụ ở Bỉ”, bà nói thêm.

Cơ quan điều hành EU kêu gọi tăng cường hợp tác quốc phòng và thúc đẩy nhiệm vụ an ninh hàng hải của khối tại Biển Đỏ như một lựa chọn có thể áp dụng ở Vùng Vịnh, nhưng trọng tâm phát biểu công khai vẫn là hỗ trợ sửa chữa và xây dựng các cơ sở năng lượng tại Trung Đông.

Đa dạng hóa hạ tầng năng lượng Trung Đông

“Chúng tôi cũng sẵn sàng phối hợp với các nước Vùng Vịnh để đa dạng hóa hạ tầng xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào nút thắt cổ chai duy nhất là eo Hormuz”, bà nói, đồng thời đề nghị hỗ trợ sửa chữa các cơ sở năng lượng bị hư hại do xung đột.

Thông thường, khoảng một phần năm lượng dầu và khí toàn cầu đi qua eo Hormuz, nhưng chiến sự đã khiến tuyến này gần như bị đóng, đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh.

Bà von der Leyen nhắc lại rằng do giá dầu khí tăng cao, hóa đơn năng lượng của 27 quốc gia EU trong 43 ngày qua đã tăng thêm 25 tỷ euro (29,3 tỷ USD).

Cả bà và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đều không nêu chi tiết cụ thể về các dự án đang được xem xét hoặc thời điểm triển khai. Tuy nhiên, bà có nhắc đến Hành lang Kinh tế Ấn Độ - Trung Đông - châu Âu giữa EU và nền dân chủ lớn nhất thế giới.

Bà cho biết hội nghị thượng đỉnh giữa EU và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh dự kiến diễn ra cuối năm nay sẽ là cơ hội để hai bên thảo luận các dự án này.

EU hướng sự chú ý tới các nước láng giềng phía Nam

Chức Chủ tịch luân phiên EU hiện do Síp đảm nhiệm, quốc đảo nằm gần Lebanon, Syria, Israel và Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Síp Nikos Christodoulides đã thúc đẩy việc đưa EU xích lại gần hơn với các nước Trung Đông nhằm củng cố kinh tế và tăng cường an ninh.

Điều này thể hiện rõ qua danh sách khách mời tại hội nghị không chính thức của lãnh đạo EU: Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El Sissi, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun, Thái tử Jordan Hussein và Tổng Thư ký GCC Jasem Mohamed AlBudaiwi. “Chúng tôi biết châu Âu cần Syria cũng như Syria cần châu Âu”, ông al-Sharaa nói, trong khi ông Aoun kêu gọi EU hỗ trợ tái thiết đất nước bị xung đột tàn phá.

Ông Costa ca ngợi quyết định của ông Aoun về việc cấm các hoạt động quân sự của Hezbollah, lực lượng mà ông gọi là “mối đe dọa sống còn” đối với Lebanon, đồng thời cam kết hỗ trợ nước này giải giáp nhóm vũ trang. Ông Costa nói rằng “Liên minh châu Âu không phải là một phần của xung đột, nhưng sẽ là một phần của giải pháp”.

Các tổ chức nhân quyền chỉ trích lãnh đạo EU vì không gia tăng áp lực đối với Israel liên quan đến các chiến dịch quân sự ở Trung Đông.

Các lãnh đạo EU, trong đó có Thủ tướng Đức Friedrich Merz, cho biết sẽ không dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran cho đến khi một loạt vấn đề được giải quyết, bao gồm chấm dứt chương trình tên lửa và hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. “Còn quá sớm để nói về bất kỳ việc nới lỏng trừng phạt nào”, ông Costa nói.

Bản thân Síp cũng bị tấn công ngay từ đầu chiến sự khi một máy bay không người lái Shahed phóng từ Lebanon ngày 2/3 đã làm hư hại một nhà chứa máy bay tại căn cứ quân sự Anh ở bờ nam đảo. Hy Lạp, Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Hà Lan đã điều tàu chiến có khả năng chống máy bay không người lái tới bảo vệ hòn đảo. Điều này làm dấy lên sự quan tâm trở lại đối với điều khoản trong các hiệp ước nền tảng của EU về việc hỗ trợ lẫn nhau khi một quốc gia thành viên bị tấn công. Ông Christodoulides cho biết các lãnh đạo EU đã nhất trí bắt đầu xây dựng cơ chế chính thức cho các phản ứng như vậy, vì họ cho rằng các biện pháp “tạm thời” là không đáng tin cậy.