Điều gì xảy ra nếu eo biển Hormuz không mở lại trong tháng 5?

Chuông cảnh báo sẽ vang lên mạnh mẽ nếu eo biển Hormuz không được mở lại trong tháng 5. (Ảnh: ABC News)

“Giá dầu thô giao ngay và các sản phẩm dầu sẽ tăng ngày càng cao”, ông Schieldrop cảnh báo.

“Nếu không có việc mở lại đáng kể trước tháng 6 hoặc tháng 7, thì nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng thực sự là rất lớn, khi thế giới có thể buộc phải giảm tiêu thụ dầu xuống gần mức nguồn cung sẵn có”, ông nói thêm.

“Theo tập đoàn Gunvor, nhu cầu dầu toàn cầu có thể đã giảm gần 5% (tương đương 5 triệu thùng/ngày). Điều đó đồng nghĩa với hoạt động kinh tế bị thu hẹp trực tiếp. Dầu không được tiêu thụ cũng có nghĩa là hoạt động không diễn ra”, ông tiếp tục.

Trong báo cáo, ông Schieldrop nhấn mạnh rằng các dự đoán về việc eo biển Hormuz mở lại đang bị đẩy lùi xa hơn. “Dữ liệu mới nhất từ Polymarket tại Mỹ chỉ cho thấy xác suất 37% cho việc mở lại một phần trước ngày 13/5, 56% cho việc mở lại trước ngày 30/6, và gần như 50/50 cho khả năng mở lại một phần trong hai tháng tới”, ông cho biết. “Đó là điều đáng lo ngại. Các dự đoán về thời điểm eo biển Hormuz mở lại đang liên tục bị lùi lại”, ông cảnh báo.

Trong báo cáo, ông Schieldrop cũng chỉ ra rằng hợp đồng dầu Brent giao tháng 6 đã tăng 16,5% trong tuần trước “khi thị trường chuyển từ trạng thái “eo Hormuz hoàn toàn mở” vào thứ Sáu sang “không mở” trong tuần qua”.

“Giá dầu Brent dao động trong khoảng 92,75-107,48 USD/thùng và chốt tuần ở mức 105,33 USD/thùng. Giá dầu Brent giao ngay (Dated Brent), dựa trên các giao dịch dầu vật chất ở Biển Bắc với thời điểm giao chủ yếu trong tháng 5, kết tuần ở mức 112,91 USD/thùng”, ông nói thêm, đồng thời lưu ý điều này “không bất ngờ vì cấu trúc đường cong giá kỳ hạn đang cao hơn so với các hợp đồng kỳ hạn xa như hợp đồng tài chính dầu Brent tháng 6”.

“Hợp đồng tháng 6 tăng thêm 2,1% lên 107,54 USD/thùng, khi các cuộc đàm phán sơ bộ giữa Mỹ và Iran cuối tuần qua không đạt kết quả”, ông Schieldrop cho biết.

Nhà phân tích của SEB cũng lưu ý rằng Iran hiện tuyên bố sẽ mở lại eo biển Hormuz nếu Mỹ chấm dứt việc phong tỏa xuất khẩu dầu của Iran. “Sau đó họ có thể đàm phán vấn đề hạt nhân sau - tức là tạm gác lại”, ông nói. “Thị trường chứng khoán châu Á có phần lạc quan nhờ thông tin này, nhưng có thể chủ yếu do đà tích cực của chứng khoán Mỹ hôm thứ Sáu. Giá dầu Brent sáng nay vẫn tăng chứ không giảm - nghĩa là chưa có tín hiệu lạc quan về việc mở lại”, ông nói thêm.

Ông Schieldrop tiếp tục cảnh báo rằng thế giới đang “sống nhờ những thùng dầu vay mượn và thời gian vay mượn cho đến khi eo Hormuz mở lại”. “Một cuộc suy thoái toàn cầu là điều chắc chắn nếu eo biển Hormuz không mở lại kịp thời”, ông nói, đồng thời cho rằng thị trường chứng khoán “vẫn đang định giá theo kịch bản đừng lo, eo Hormuz sẽ mở lại kịp để tránh thảm họa hoàn toàn”.

Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran chưa bình luận gì về báo cáo của SEB. Trong một video đăng trên tài khoản X của Rapid Response 47 và được Nhà Trắng chia sẻ lại ngày 25/4, Tổng thống Mỹ Donald J. Trump cho biết: “Các bạn chắc đã nghe rằng chúng tôi đã hủy chuyến đi đàm phán với Iran”.

“Chúng tôi nắm mọi lợi thế. Chúng tôi sẽ không dành 15 giờ bay đi bay lại chỉ để nhận một tài liệu không đạt yêu cầu. Vì vậy, chúng tôi sẽ trao đổi qua điện thoại, và họ có thể gọi cho chúng tôi bất cứ lúc nào họ muốn”, ông nói thêm.

Trong một tuyên bố đăng trên tài khoản X ngày 24/4, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi cho biết ông “đang bắt đầu chuyến công du kịp thời tới Islamabad, Muscat và Moscow”. “Chuyến công du của tôi nhằm phối hợp chặt chẽ với các đối tác về các vấn đề song phương và trao đổi về những diễn biến trong khu vực. Các nước láng giềng luôn là ưu tiên của chúng tôi”, ông nói thêm.

Trong một tuyên bố tiếp theo đăng trên tài khoản X ngày 25/4, ông Araghchi cho biết: “Chuyến thăm Pakistan rất hiệu quả, chúng tôi đánh giá cao thiện chí và nỗ lực mang tính anh em của nước này trong việc khôi phục hòa bình cho khu vực”.

“Chúng tôi đã chia sẻ lập trường của Iran về một khuôn khổ khả thi nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến chống lại Iran. Vẫn còn phải chờ xem liệu Mỹ có thực sự nghiêm túc với con đường ngoại giao hay không”, ông nói thêm.

Diễn biến giá chưa phản ánh hết mức độ căng thẳng của thị trường

Trong một bản tin hàng hóa gửi AFP hôm thứ Sáu, ông Ole S. Hansen, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa của Saxo Bank, cho biết giá dầu Brent và WTI “đều ghi nhận mức tăng mạnh trong tuần… đưa mức tăng từ đầu năm đến nay lên khoảng 80%”.

Tuy nhiên, ông Hansen lưu ý rằng những biến động nổi bật này vẫn chưa phản ánh đầy đủ mức độ thắt chặt của thị trường vật chất. “Thay vào đó, dấu hiệu căng thẳng rõ ràng nhất nằm ở các sản phẩm chưng cất trung bình”, ông chỉ ra. “Dầu gasoil tăng 15% trong tuần và hiện đã tăng 110% từ đầu năm; trong khi dầu diesel lưu huỳnh siêu thấp tại New York (NY ULSD) tăng 14% và đã hơn gấp đôi trong năm nay”, ông nói thêm. “Xăng cũng tăng mạnh, nhưng ở mức thấp hơn, phản ánh sự kết hợp giữa nhu cầu theo mùa và nguồn cung từ hoạt động lọc dầu thiên về khai thác xăng tại Mỹ”, ông tiếp tục.

Ông Hansen cảnh báo rằng sự chênh lệch giữa dầu thô và các sản phẩm tinh chế phản ánh một điểm nghẽn mang tính cấu trúc. “Trong khi nguồn cung dầu thô bị gián đoạn nghiêm trọng do dòng chảy qua eo Hormuz gần như bị tê liệt, thì khả năng chế biến và phân phối nhiên liệu tinh chế còn bị hạn chế hơn nữa”, ông nói.

“Sự cố tại các nhà máy lọc dầu, công suất dự phòng hạn chế và gián đoạn logistics đã tạo ra tình trạng mà nguồn cung nhiên liệu có thể sử dụng - không phải dầu thô - trở thành mối lo chính”, ông nhận định. “Tình trạng này ngày càng thể hiện rõ trong toàn bộ nền kinh tế toàn cầu”, ông Hansen cảnh báo.

Trong bản tin, ông Hansen cũng chỉ ra rằng “mặc dù mức độ gián đoạn nghiêm trọng, giá dầu thô phần nào bị kìm lại bởi ngày càng nhiều dấu hiệu cho thấy nhu cầu suy giảm”. “Giá cao và tình trạng thiếu hụt đã khiến tiêu thụ giảm, với mức suy giảm nhu cầu ước tính từ 4 đến 5 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 5% nhu cầu toàn cầu, chủ yếu ảnh hưởng đến châu Á”, ông nói thêm. “Sự kết hợp giữa nhu cầu suy giảm và việc rút kho dự trữ đã giúp kìm giá dầu thô, trong khi thị trường vật chất của các sản phẩm tinh chế vẫn tiếp tục thắt chặt”, ông tiếp tục.

Ông Hansen cũng cảnh báo rằng ngay cả khi eo biển được mở lại hoàn toàn, thị trường cũng không thể lập tức trở lại bình thường. “Sự gián đoạn đã tạo ra một thách thức logistics phức tạp, cần thời gian để giải quyết”, ông nói. “Các tàu chở dầu thô, sản phẩm tinh chế và LNG hiện đang bị mắc kẹt, chậm trễ hoặc nằm sai vị trí. Việc giải tỏa tình trạng tồn đọng này sẽ mất nhiều tuần, khi tàu phải lần lượt vào cảng - trong bối cảnh các cảng cũng đang hoạt động với nhiều hạn chế”, ông nói thêm.

“Ngoài vận tải, công suất lọc dầu trong khu vực vẫn chưa chắc chắn, với những hư hại và gián đoạn được ghi nhận có thể hạn chế sản lượng các nhiên liệu chủ chốt như dầu diesel và nhiên liệu hàng không. Lưu trữ cũng là một điểm nghẽn khác, khi các bể chứa có thể đã gần đầy sau thời gian dài gián đoạn xuất khẩu, làm chậm việc khôi phục khai thác”, ông tiếp tục.

Ông Hansen cũng lưu ý rằng việc khởi động lại khai thác không diễn ra ngay lập tức. “Các giếng dầu và khí đã đóng cần được vận hành lại một cách cẩn trọng, và trong một số trường hợp có thể mất vài tuần hoặc lâu hơn”, ông chỉ ra. “Tổng hợp các yếu tố này cho thấy quá trình trở lại bình thường sẽ tính bằng tháng, chứ không phải ngày”, ông nói.

“Trong thời gian đó, lượng nguồn cung bị mất trong giai đoạn gián đoạn - có thể lên tới gần một tỷ thùng trước khi thị trường bình thường trở lại - sẽ tiếp tục ảnh hưởng thông qua mức tồn kho toàn cầu thấp hơn, qua đó nâng mặt bằng giá dầu, hạn chế mức giảm sâu sau khi hiệu ứng tăng giá ban đầu do mở lại eo biển kết thúc”, ông cho biết.

Mỹ tăng cường rà phá thủy lôi, thúc đẩy khôi phục tuyến vận tải Hormuz

Vì sao quyền kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz khó bị phá vỡ?

Khủng hoảng dầu mỏ đẩy nhanh làn sóng năng lượng tái tạo

UAE rời OPEC và OPEC+ giữa lúc khủng hoảng eo biển Hormuz kéo dài

Nh.Thạch

AFP