"Điểm nóng" Trung Đông ngày 8/10: Phó Tổng thống Mỹ nêu điều kiện then chốt để kết thúc xung đột với Iran

1. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Iran cần cắt giảm "đáng kể" năng lực làm giàu hạt nhân để đáp ứng các yêu cầu của Washington và chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 7 tháng qua giữa hai nước.

Ông Vance khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào cũng đòi hỏi Iran phải thực sự cắt giảm năng lực làm giàu hạt nhân, thay vì chỉ đưa ra những cam kết mơ hồ về việc giảm quy mô chương trình hạt nhân trong tương lai.

2. Một tàu thương mại treo cờ Panama đã bị tấn công và bốc cháy ngoài khơi Oman, gần eo biển Hormuz, khiến 10 thành viên thủy thủ đoàn phải được đưa tới bệnh viện. Giới chức Oman chưa công bố hình thức tấn công cũng như bên chịu trách nhiệm về vụ việc.

Theo tuyên bố của Bộ Quốc phòng Oman, con tàu được xác định là ON PEACE, bị tấn công tại vị trí thuộc Musandam, nhìn ra eo biển Hormuz, và cách Lima khoảng 9 hải lý về phía Đông Bắc.

3. Ngày 6/10, Liên quân do Ả Rập Xê-út dẫn đầu tại Yemen cho biết, đã đánh chặn và phá hủy một tên lửa đạn đạo do lực lượng Houthi phóng nhằm vào thành phố Khamis Mushait, miền Tây Nam nước này.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Ả Rập Xê-út, Hoàng tử Faisal bin Farhan bin Abdullah Al Saud, và người đồng cấp Ai Cập Badr Abdelatty đã có cuộc điện đàm, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm an toàn các tuyến hàng hải và quyền tự do hàng hải, đặc biệt tại Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab.

4. Các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 7 tháng giữa Mỹ và Iran vẫn đang tiếp diễn thông qua sự trung gian của Qatar và Pakistan. Tuy nhiên, đàm phán vẫn gặp nhiều trở ngại do bất đồng sâu sắc về vấn đề hạt nhân và cơ cấu quyền lực tại Tehran.

Ngày 6/10, Bộ Ngoại giao Qatar xác nhận Washington và Tehran đang tích cực trao đổi thông điệp thông qua Doha nhằm tạo nền tảng cho các bước đi tiếp theo.

5. Lãnh đạo cấp cao của một số tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm né tránh eo biển Hormuz, đồng thời xây dựng và mở rộng năng lực lưu trữ dầu thô và nhiên liệu bên ngoài khu vực.

Kể từ khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2 và Iran tìm cách đóng cửa eo biển Hormuz, các nhà khai thác dầu vùng Vịnh đã khẩn trương tìm cách đưa nguồn cung ra khỏi khu vực thông qua các tuyến thay thế.

Bình An