"Điểm nóng" Trung Đông ngày 19/6: Hòa bình mong manh đối mặt với thử thách lớn đầu tiên
 |
| Thỏa thuận Mỹ-Iran dự kiến sẽ khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz. (Ảnh: AFP) |
1. Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký kết biên bản ghi nhớ mang tính bước ngoặt: Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký điện tử một biên bản ghi nhớ nhằm chính thức chấm dứt cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran. Thỏa thuận này đánh dấu bước đột phá ngoại giao quan trọng nhất kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
2. Bản ghi nhớ Islamabad chính thức có hiệu lực: Pakistan đã xác nhận rằng "Bản ghi nhớ Islamabad" hiện đã có hiệu lực. Theo các quan chức Mỹ, thỏa thuận này bao gồm các cam kết liên quan đến việc chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận, mở lại eo biển Hormuz và đảm bảo rằng Iran không phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.
3. Việc mở cửa lại eo biển Hormuz đánh dấu bước chuyển biến kinh tế lớn: Thỏa thuận này dự kiến sẽ khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz, một trong những hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới. Động thái này có khả năng làm giảm áp lực lên thị trường dầu mỏ toàn cầu và cải thiện dòng chảy thương mại hàng hải sau nhiều tháng gián đoạn.
4. Vấn đề Lebanon nổi lên như một điểm bất đồng lớn: Bất chấp những tiến triển giữa Washington và Tehran, những bất đồng lớn vẫn tồn tại về vấn đề Lebanon. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lập luận rằng cuộc chiến không thể thực sự kết thúc chừng nào lực lượng Israel vẫn còn hiện diện ở miền nam Lebanon.
5. Israel bác bỏ yêu cầu rút quân: Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết quân đội Israel sẽ tiếp tục hoạt động ở miền nam Lebanon, khẳng định rằng các yếu tố an ninh đòi hỏi sự hiện diện quân sự liên tục bất kể thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
6. Hezbollah hoan nghênh thỏa thuận: Lãnh đạo Hezbollah, Naim Qassem, mô tả thỏa thuận này là một “chiến thắng lớn”, nhưng nhấn mạnh rằng bất kỳ cuộc thảo luận nào với Israel cũng chỉ nên tập trung vào các thỏa thuận an ninh song phương chứ không phải là việc giải giáp Hezbollah.
7. Các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn bất chấp thỏa thuận: Lực lượng Israel tiếp tục tiến hành các hoạt động quân sự ở Lebanon bất chấp bước đột phá ngoại giao. Việc giao tranh tiếp diễn làm nổi bật khoảng cách giữa sự hiểu biết rộng hơn giữa Mỹ và Iran và các tranh chấp an ninh khu vực chưa được giải quyết.
8. Các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân chuyển sang giai đoạn tiếp theo: Thỏa thuận này dự kiến sẽ mở đường cho các cuộc đàm phán trong tương lai về chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm các cuộc thảo luận xoay quanh việc làm giàu uranium, các cơ chế giám sát quốc tế và các thỏa thuận tuân thủ dài hạn.
9. Thảo luận về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và đóng băng tài sản: Các cuộc đàm phán trong tương lai cũng dự kiến sẽ đề cập đến việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran và các biện pháp kinh tế rộng hơn được thiết kế để hỗ trợ sự ổn định và tái thiết lâu dài.
10. Vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp về việc xác minh và thực thi: Một số vấn đề quan trọng vẫn chưa được giải quyết, bao gồm các thủ tục xác minh đối với bất kỳ cam kết hạt nhân nào, tương lai của kho dự trữ uranium làm giàu của Iran và các nghĩa vụ cụ thể của các bên tham gia khu vực theo thỏa thuận.
11. Thị trường toàn cầu phản ứng tích cực: Thị trường tài chính và năng lượng đã phản ứng tích cực trước bước đột phá này, với các nhà đầu tư xem thỏa thuận này như một bước ngoặt tiềm năng có thể làm giảm rủi ro địa chính trị và ổn định nguồn cung năng lượng toàn cầu.
12. Hòa bình mong manh đối mặt với thử thách lớn đầu tiên: Mặc dù thỏa thuận này là một thành tựu ngoại giao lớn, nhưng sự thành công lâu dài của nó sẽ phụ thuộc vào việc các bên có thể thu hẹp những khác biệt về Lebanon, các thỏa thuận an ninh khu vực và tương lai chính trị rộng lớn hơn của Trung Đông hay không. Những ngày tới có thể sẽ quyết định liệu thỏa thuận này có phát triển thành một nền hòa bình bền vững hay gặp phải những thách thức nghiêm trọng trong việc thực thi.
Nh.Thạch
AFP
