Cảng Baltic tê liệt, Nga cân nhắc tuyên bố bất khả kháng với các lô dầu

Các nhà khai thác Nga cho biết họ có thể sẽ tuyên bố bất khả kháng đối với các lô hàng từ các cảng quan trọng ở Biển Baltic, sau khi một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine trong tuần này đã làm tê liệt cơ sở hạ tầng then chốt.

Tâm điểm là cảng Ust-Luga - một trong những đầu mối xuất khẩu quan trọng nhất của Nga - nơi hoạt động bốc xếp dầu đã bị đình chỉ từ thứ Tư sau nhiều đợt tấn công liên tiếp của Ukraine và một vụ hỏa hoạn mà đến thứ Sáu vẫn chưa được dập tắt. Các nguồn tin trong ngành nói với Reuters rằng việc vận chuyển có thể chưa thể nối lại cho đến giữa tháng 4.

Cảng Primorsk gần đó - một trụ cột khác trong hệ thống xuất khẩu Baltic của Nga - cũng chịu thiệt hại, dù đã phần nào khôi phục hoạt động bốc xếp. Tuy nhiên, mức độ "khôi phục một phần" là rất hạn chế. Hai cảng này cùng nhau chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu dầu thô và sản phẩm dầu mỏ bằng đường biển của Nga.

Các tính toán của Reuters cho thấy có tới 40% năng lực xuất khẩu dầu của Nga hiện đang bị gián đoạn, nếu tính cả sự cố tại cảng, gián đoạn đường ống và việc tàu chở dầu bị thu giữ.

Tuy nhiên, một nghịch lý đang diễn ra: Nga vẫn đang kiếm được nhiều tiền hơn.

Trong bối cảnh giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng và dầu Urals của Nga được cho là đang giao dịch gần mức này do nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt bởi chiến tranh, doanh thu dầu mỏ của Moscow đang tăng vọt. Đà tăng giá này đã khiến Điện Kremlin tạm gác kế hoạch thắt chặt ngân sách và xem xét lại các ưu tiên chi tiêu, bao gồm cả ngân sách quân sự.

Giá cao hiện đang che lấp những thiệt hại về vận hành, nhưng điều này không thể kéo dài mãi.

Ukraine dường như đang nhắm trực tiếp vào năng lực xuất khẩu của Nga. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công tầm xa nhằm duy trì áp lực, đặc biệt trong bối cảnh việc thực thi trừng phạt có dấu hiệu nới lỏng và dầu Nga quay trở lại thị trường toàn cầu.

Nga có thể tìm cách chuyển hướng dòng chảy dầu qua các tuyến thay thế, bao gồm các cảng Biển Đen hoặc hệ thống vận chuyển nội địa. Tuy nhiên, công suất của các tuyến này là có hạn và đã đang chịu áp lực lớn.

Nguy cơ tuyên bố bất khả kháng xuất hiện trong bối cảnh thị trường dầu mỏ vốn đã căng thẳng. Việc eo biển Hormuz bị đóng trên thực tế đã khiến một phần đáng kể nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng bị rút khỏi thị trường. Nay cộng thêm gián đoạn xuất khẩu từ Nga, hệ thống cung ứng toàn cầu gần như không còn dư địa dự phòng.

Mai Lâm