Big Oil sẽ thu hàng chục tỷ USD nhờ cú sốc giá dầu

Trong khi giới lãnh đạo của các "ông lớn dầu khí" (Big Oil) họp trong tuần này để bàn về sự gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu do xung đột với Iran, họ lại không đề cập đến một khía cạnh khác của tác động: khoản lợi nhuận hàng tỷ USD mà họ sẽ thu được nhờ giá năng lượng tăng vọt.

Dầu Brent - chuẩn tham chiếu toàn cầu - đã đạt trung bình 97 USD/thùng trong tháng 3. Mức này tăng 33% so với 69 USD của tháng 2, và cũng cao hơn mức 65 USD của tháng 1. Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, đã làm gián đoạn khoảng 1/4 nguồn cung dầu toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Ở một số nơi, giá khí đốt tự nhiên còn tăng mạnh hơn.

Tình hình này có thể tương tự năm 2022, khi các công ty dầu khí ghi nhận lợi nhuận kỷ lục sau khi cuộc xung đột Nga - Ukraine làm chao đảo thị trường năng lượng. Khi đó, các công ty đã chi trả cổ tức kỷ lục và mua lại cổ phiếu, dẫn đến làn sóng phản đối của công chúng và kêu gọi áp thuế lợi nhuận bất thường.

Quý I năm nay được dự báo sẽ cực kỳ thuận lợi cho các công ty dầu khí. "Tôi không nghĩ có cách nào khác", ông Leo Mariani, nhà phân tích cấp cao tại Roth Capital Partners, nhận định.

Các công ty khai thác dầu đá phiến tại Mỹ và những doanh nghiệp không có hoạt động lớn ở Trung Đông sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ giá cao, do không phải chịu chi phí gián đoạn khai thác, tàu bị mắc kẹt hay sửa chữa cơ sở hạ tầng bị chiến tranh tàn phá. Tuy nhiên, các lãnh đạo cho biết dù lợi nhuận tăng mạnh, họ vẫn chưa thể tăng chi tiêu vốn cho các dự án khai thác mới.

Chevron, Shell và Exxon có thể thu về hàng tỷ USD

Dữ liệu từ LSEG cho thấy 6 nhà phân tích theo dõi Chevron đã nâng dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu trong quý I lên trung bình 40%. Các nhà phân tích tại London cũng tăng dự báo lợi nhuận ròng của Shell thêm trung bình 15%.

Dự báo đồng thuận của Phố Wall về lợi nhuận cả năm của Exxon Mobil chỉ tăng khoảng 4%, thấp hơn các công ty khác. Theo ông Stewart Glickman của CFRA Research, điều này có thể do Exxon có mức độ tiếp xúc lớn hơn với khu vực Trung Đông, nơi đang chịu ảnh hưởng của xung đột.

Trong tháng qua, 4 nhà phân tích đã nâng dự báo lợi nhuận của Exxon, trong khi 3 người điều chỉnh giảm. Kết quả quý I của Exxon sẽ được công bố vào tháng tới, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng. Shell sẽ công bố cập nhật tài chính vào ngày 8/4, bao gồm tác động của xung đột. Nhà máy Pearl GTL của Shell tại Qatar đã bị hư hại do các cuộc tấn công trong tháng qua.

Chevron khai thác khoảng 4 triệu thùng/ngày trong quý IV, khi giá Brent trung bình là 64 USD/thùng. Nếu giá tăng thêm 33 USD/thùng trong tháng 3, doanh thu bổ sung ước tính khoảng 4 tỷ USD.

Exxon khai thác khoảng 5 triệu thùng/ngày. Với mức tăng giá tương tự, doanh thu bổ sung trong tháng 3 có thể đạt khoảng 5 tỷ USD.

Tuy nhiên, một phần dòng tiền và lợi nhuận có thể chưa phản ánh ngay trong kết quả kinh doanh do yếu tố thời điểm và các hoạt động phòng ngừa rủi ro.

Giá khí đốt cũng chịu tác động mạnh. Tại châu Á, giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã tăng tới 143% kể từ khi chiến sự bắt đầu.

Ở chiều ngược lại, việc phải tái định tuyến dầu và khí để đáp ứng nghĩa vụ với khách hàng, cùng với việc giảm sản lượng tại Trung Đông, có thể làm giảm lợi ích từ giá cao. Một số cơ sở đã bị hư hại do các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa từ Iran.

Ông James West, Giám đốc nghiên cứu năng lượng của Melius Research, cảnh báo việc đình trệ hoạt động thăm dò và khai thác tại Trung Đông có thể gây thiệt hại cho các công ty dịch vụ dầu khí.

Ông cho biết SLB thu 34% doanh thu từ Trung Đông và Bắc Phi, trong khi Weatherford International là 44%.

Weatherford chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Exxon, Shell và Chevron cũng từ chối bình luận. SLB dẫn lại tuyên bố trước đó rằng doanh thu quý I sẽ thấp hơn dự kiến và chi phí tăng thêm có thể làm giảm lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu từ 6-9 cent.

Các nhà khai thác dầu đá phiến Mỹ hưởng lợi lớn nhất

Ông Glickman cho biết dự báo của Phố Wall cho thấy Diamondback - một nhà khai thác dầu khí đá phiến của Mỹ không có tài sản quốc tế - có thể đạt lợi nhuận khoảng 3 USD/cổ phiếu trong quý I, cao hơn 28% so với dự báo trước đó.

Các nhà phân tích cũng đã nâng dự báo lợi nhuận cả năm của Diamondback thêm 22% so với trước chiến tranh, cho thấy họ đang tính đến tác động dài hạn, ngay cả khi chính quyền Mỹ cố trấn an thị trường rằng dòng chảy dầu qua eo Hormuz sẽ sớm trở lại bình thường.

Diamondback chưa phản hồi về yêu cầu bình luận thông tin kể trên.

Ngành dầu khí phụ thuộc vào giá. "Mọi công ty dầu đều được hưởng lợi từ việc giá tăng", ông Anil Aggarwal, CEO Cairn Oil & Gas (Ấn Độ), nhận định.

Ông Jeff Lawson, Phó Chủ tịch điều hành của Cenovus - công ty dầu cát lớn nhất Canada - cho rằng mức tăng giá hiện tại chỉ mang tính tạm thời.

"Tôi không thể dựa vào mức giá dầu vừa thấy vì nó giống như một biến động bất thường", ông nói.

Ông không bình luận về tác động tới lợi nhuận quý I của Cenovus, nhưng cho rằng việc giá tăng ngắn hạn khó có thể khiến các công ty dầu cát Canada phê duyệt dự án mới.

"Giá dầu sẽ lên rồi lại xuống. Tôi phải chứng minh rằng một dự án mới có hiệu quả trong 5-7 năm tới", ông nhấn mạnh.

Bình An