Ấn Độ có bao nhiêu dầu dự trữ để ứng phó khủng hoảng Trung Đông?

(Ảnh minh họa)

Khoảng một nửa lượng dầu thô và LPG nhập khẩu của Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz - điểm nghẽn năng lượng quan trọng đã xảy ra gián đoạn sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở chính phủ, quân sự và hạt nhân của Iran. Iran đã cảnh báo tàu thuyền tránh xa khu vực này, trong khi các công ty bảo hiểm rút bảo hiểm, khiến tàu chở dầu gần như ngừng di chuyển.

Một quan chức cấp cao Bộ Dầu mỏ, đề nghị giấu tên, cho biết chính phủ đang theo dõi tình hình “hàng ngày, thậm chí từng giờ” và tin tưởng có thể vượt qua cuộc khủng hoảng mà theo một số ước tính có thể kéo dài một tuần hoặc 10 ngày.

Ông cho biết Ấn Độ hiện có lượng dầu thô đủ dùng trong 25 ngày và nhiên liệu đủ cho khoảng thời gian tương tự. Các phương án dự phòng - gồm sử dụng dự trữ dầu chiến lược, tồn kho thương mại và đa dạng hóa nguồn cung từ Mỹ, Nga, Tây Phi và Mỹ Latinh - sẽ đảm bảo nguồn cung liên tục ngay cả khi khủng hoảng kéo dài hơn.

Dù khó xảy ra thiếu hụt ngay lập tức, giá dầu thô tăng cùng chi phí vận chuyển và bảo hiểm cao hơn có thể làm tăng hóa đơn nhập khẩu và gây áp lực lạm phát.

Trong một tuyên bố riêng, Bộ cho biết Bộ trưởng Dầu mỏ Hardeep Singh Puri đã “thông tin cho báo chí về mức độ sẵn sàng của đất nước trong hoàn cảnh hiện nay” và khẳng định “Ấn Độ được dự trữ đầy đủ dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ chủ chốt như xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không (ATF) để ứng phó với các gián đoạn ngắn hạn từ Trung Đông”. Tuy nhiên, Bộ không nêu chi tiết cụ thể về lượng tồn kho.

Bộ cũng cho biết đã thiết lập phòng điều hành 24/7 để liên tục theo dõi tình hình cung ứng và tồn kho sản phẩm dầu mỏ trên toàn quốc.

“Hiện tại, chính phủ tương đối yên tâm về mức dự trữ. Bảo vệ lợi ích người tiêu dùng Ấn Độ là ưu tiên cao nhất. Trên cơ sở theo dõi liên tục, chính phủ thận trọng lạc quan rằng có thể triển khai các biện pháp từng bước nếu cần thiết để giảm thiểu ảnh hưởng”, tuyên bố nêu. Ấn Độ hiện là nước nhập khẩu dầu lớn thứ ba, lọc hóa dầu lớn thứ tư và xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ lớn thứ năm thế giới.

Tuyên bố cho biết thêm, trong những năm gần đây, Ấn Độ đã đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và giá cả phải chăng bằng cách đa dạng hóa nguồn nhập khẩu. Các công ty năng lượng Ấn Độ hiện có thể tiếp cận nguồn cung không đi qua eo biển Hormuz.

“Những lô hàng này vẫn sẽ sẵn có và giúp bù đắp phần nguồn cung có thể bị ảnh hưởng tạm thời khi đi qua Hormuz”, tuyên bố nêu.

Quan chức trên cho biết, năm nay tỷ trọng dầu thô nhập từ các quốc gia sử dụng tuyến Hormuz vượt 50% do nguồn cung từ Nga giảm, nhưng mức trung bình vài năm gần đây là khoảng 40%. Khoảng 60% còn lại không vận chuyển qua tuyến này.

Lượng dầu thô - nguyên liệu đầu vào để khai thác xăng, dầu diesel - đang lưu trữ trong bồn chứa, đường ống và trên các tàu đang vận chuyển đủ đáp ứng nhu cầu trong nước trong 25 ngày. Ngoài ra, tồn kho nhiên liệu tại các nhà máy lọc dầu, kho chứa và cơ sở lưu trữ khác cũng đủ đáp ứng nhu cầu trong thời gian tương tự.

Bên cạnh đó, Ấn Độ còn dự trữ dầu thô trong các kho chiến lược ngầm dưới lòng đất.

Tổng lượng tồn kho dầu thô thương mại của nước này, bao gồm dự trữ dầu chiến lược tại Mangalore, Padur và Visakhapatnam, vào khoảng 100 triệu thùng. Cùng với tồn kho sản phẩm đã lọc, đây là vùng đệm đáng kể trước các gián đoạn ngắn hạn.

“Chúng tôi đang ở trạng thái tương đối yên tâm”, vị quan chức nói. Quan chức này cho biết Ấn Độ đã tìm cách nhập khẩu LPG ngay cả trước khi xung đột tại Trung Đông bùng phát cuối tuần trước. Sự cố đường ống tại Ả Rập Xê-út - nhà cung cấp LPG chủ lực cho Ấn Độ - đã khiến nước này thiếu hụt khoảng 120.000 tấn. “Có rất nhiều nhà khai thác và chúng tôi đang khai thác các nguồn đó”, ông nói.

Với lượng nhập khẩu qua eo biển Hormuz trung bình khoảng 2,5 triệu thùng/ngày - tương đương một nửa tổng lượng nhập khẩu hơn 5 triệu thùng/ngày của Ấn Độ - các mức dự trữ hiện có về lý thuyết có thể bù đắp khoảng 40-45 ngày nhập khẩu trong trường hợp nguồn cung dầu thô bị gián đoạn.

Tồn kho các sản phẩm đã lọc sẽ giúp kéo dài thêm thời gian bảo đảm nguồn cung thực tế.

Tuy nhiên, ảnh hưởng trước mắt sẽ là giá cả. Dầu Brent - chuẩn tham chiếu toàn cầu - đã vượt mốc 80 USD/thùng, tăng khoảng 10% kể từ khi khủng hoảng Iran nổ ra. Với Ấn Độ, giá tăng đồng nghĩa hóa đơn nhập khẩu cao hơn.

Trong năm tài khóa kết thúc ngày 31/3/2025, Ấn Độ đã chi 137 tỷ USD để nhập khẩu dầu thô. Từ tháng 4/2025 đến tháng 1/2026 - 10 tháng đầu năm tài khóa hiện tại - nước này đã chi 100,4 tỷ USD để nhập 206,3 triệu tấn dầu thô.

Mỹ và Israel đã tiến hành không kích các mục tiêu tại Iran cuối tuần qua. Tehran đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel và các quốc gia có lực lượng Mỹ đồn trú, gồm UAE, Qatar, Kuwait, Bahrain, Iraq, Jordan và Ả Rập Xê-út.

Các báo cáo truyền thông cho thấy xung đột đã khiến eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới - gần như bị đóng cửa. Khoảng một phần ba lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển toàn cầu và khoảng 20% lượng LNG vận chuyển qua tuyến đường hẹp này.

Ấn Độ, nước nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới, nhập khoảng một nửa nhu cầu dầu thô qua eo biển này. Qatar - nhà cung cấp LNG chủ lực cho Ấn Độ - cũng vận chuyển nhiên liệu sang Ấn Độ qua tuyến Hormuz.

Trong trường hợp eo biển bị đóng cửa, Ấn Độ có thể tìm nguồn thay thế từ Tây Phi, Mỹ Latinh và Mỹ để bù đắp phần thiếu hụt từ Trung Đông. Ấn Độ cũng có thể tăng nhập khẩu dầu từ Nga để bù đắp.

Trước đó, Ấn Độ đã đồng ý từng bước giảm mua dầu Nga trong khuôn khổ một thỏa thuận thương mại với Mỹ. Tuy nhiên, thỏa thuận này hiện rơi vào thế bất định sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế theo quốc gia do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt.

Xung đột Israel - Iran: Kinh tế Ấn Độ đối mặt "kịch bản ác mộng"

Ấn Độ giảm nguồn cung khí đốt sau sự cố ở Qatar

Cách Ấn Độ khai thác khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc nhập khẩu

Nh.Thạch

AFP