Khí đốt - Vấn đề nan giải của EU

08:46 | 20/11/2019

|
Do phụ thuộc nhiều vào khí đốt, chiếm 1/4 mức tiêu thụ năng lượng và được nhập khẩu rộng rãi, Liên minh châu Âu (EU) phải đối mặt với một vấn đề nan giải: Vai trò của khí đốt trong chính sách khí hậu đầy tham vọng.    

Cuộc tranh luận về vai trò của khí đốt đã nổ ra tại châu Âu vào mùa hè 2019 khi Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) dự định trong tương lai sẽ không tài trợ cho các dự án nhiên liệu hóa thạch, bao gồm cả khí đốt. Quyết định cuối cùng dự kiến được đưa ra tuần tới. Sau đó, danh sách “các dự án vì lợi ích chung” (PIC) sẽ được EIB đưa ra.

khi dot van de nan giai cua eu
Châu Âu nhập khẩu 1/4 mức tiêu thụ năng lượng

Đây là các dự án cơ sở hạ tầng xuyên biên giới liên kết các hệ thống năng lượng của các quốc gia thành viên EU. Một trong những mục tiêu của các dự án này là hỗ trợ các mục tiêu khí hậu của EU và khử carbon trong dài hạn. Danh sách sẽ bao gồm khoảng 30 dự án khí đốt (trong tổng số 151 dự án) được hưởng lợi từ việc đơn giản hóa các thủ tục và quyền nộp đơn xin tài trợ của châu Âu.

Colin Roche, thuộc tổ chức phi chính phủ Friends of the Earth, cho đây là điều hoàn toàn vô lý. “Các công ty hô hào rằng khí đốt là năng lượng chuyển tiếp, nhưng muốn không có phát thải thì phải có 100% năng lượng tái tạo”, ông Colin Roche nói. Friends of the Earth nhìn thấy trong chính sách của châu Âu một sự mâu thuẫn cơ bản: Làm thế nào để vừa hỗ trợ các dự án nhiên liệu hóa thạch lại muốn đạt mục tiêu trung lập carbon vào năm 2050?

“Ủy ban châu Âu (EC) có tham vọng về một châu Âu trung hòa carbon nhưng vẫn đang hoạt động với một chính sách năng lượng cũ”, ông Colin Roche nói.

EU nhấn mạnh sẽ giảm dần việc tài trợ cho các cơ sở hạ tầng khí đốt và tăng cấp vốn cho dự án điện. “Chúng tôi đã minh bạch về nhu cầu sử dụng khí đốt trong hỗn hợp năng lượng của EU. Chúng tôi đang tập trung vào đa dạng hóa cũng như chuyển đổi sang năng lượng sạch hơn và khí đốt chắc chắn sẽ còn đóng một vai trò quan trọng trong một thời gian”, Anna-Kaisa Itkonen, phát ngôn viên của EC, nói.

Khí đốt thường được cho là sạch nhất trong nhiên liệu hóa thạch, ví dụ, nó thải ra CO2 ít hơn 40% so với than. EU muốn tỷ lệ khí đốt tự nhiên trong tiêu thụ năng lượng của EU vẫn ở mức 20% vào năm 2030 và sẽ giảm xuống còn 7-9% vào năm 2050.

“Khí đốt sẽ cần thiết ít nhất trong 10 năm tới” - Carole Mathieu, người đứng đầu Trung tâm năng lượng và khí hậu thuộc Viện Quan hệ quốc tế Pháp (IFRI) nói với AFP - “Nếu nhìn xa hơn năm 2030 và đặc biệt khi chúng ta muốn đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, chúng ta đang phải đối mặt với những lựa chọn triệt để hơn. Nói chung, nhiên liệu hóa thạch không có chỗ đứng trong các kịch bản về khí hậu trong tương lai”.

Vào tháng 7-2019, EIB chủ trương không còn rót tiền cho các dự án liên quan đến nhiên liệu hóa thạch, bao gồm cả khí đốt. Dự định này không được nhiều quốc gia thành viên chào đón. “Không thể loại trừ một số quốc gia, như Đức, tạm thời cần phát triển thêm một chút khí đốt hoặc các nhà máy điện hiệu suất cao để tạo điều kiện cho việc chấm dứt dùng than. Làm như thế mới không ảnh hưởng đến an ninh nguồn cung”, bà Carole Mathieu lưu ý. Điều tương tự cũng xảy ra với Bỉ, quốc gia đang chuyển sang sử dụng khí đốt để thoát khỏi năng lượng hạt nhân.

“EIB có thể đưa ra bộ tiêu chuẩn khí thải đối với các khoản đầu tư, đó có thể là chỉ tài trợ cho các nhà máy điện chạy khí hiệu quả nhất”, bà Carole Mathieu dự báo.

S.Phương